VAHŞETİN ALTERNATİFİ VAR ELBETTE![*]

Sibel ÖZBUDUN

VAHŞETİN ALTERNATİFİ VAR ELBETTE![*]

“Bir yerimiz varsa bu dünyada

Her şey insanca olmalı

Sevmek de

Yaşamak da

Ölmek de.”[1]

 

Fikret Başkaya, ‘Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto’sunda[2] yeni bir dünya iddiasını dillendiriyor; perspektif(ler) sunuyor; sürdürülemez kapitalizmin yarattığı yıkım tablosundan çıkmanın imkânlarını tartışıyor.

Kapitalist modernitenin artık insan(lık)a önerip, sunabileceği hiçbir şey kalmamışken; meta uygarlığı olarak kapitalizmi, onun çelişkilerini, oluşturduğu ihtiyaçlar hiyerarşisini ve doğa-toplum dengesinde ortaya çıkardığı kırılmaları tartışan yapıt, enerji sorunu, iklim krizi gibi yakıcı meselelere de değinip; kapitalist üretim, tüketim ve yaşam tarzının, doğa-toplum dengesini nasıl bozuğunu sergiliyor.

Kolay mı? Sürdürülemez kapitalizmin kontrolündeki teknoloji artık bir yok etme aracına dönüş(türül)müştür; “Kapitalizm dâhilinde ‘teknolojik ilerleme’ çözümün anahtarı değil, sorunun kendisi haline geldi. Artık teknoloji bir yıkım, yok etme ve kirletme aracına dönüşmüş durumda. Onun için şu teknolojiye tapınma aymazlığından, teknoloji fetişizminden kurtulmak gerekiyor,” vurgusuyla soruyor Fikre Hoca:

“Nasıl bir ihtiyaçlar hiyerarşisine tabiyiz? İleri teknoloji toplumsal ve bireysel olarak bizi ne kadar ilerletti? Geçerli üretim, tüketim yaşam tarzı, doğa-toplum metabolizmasını nasıl bozdu? Tarım ve gıda dünyasını kimler rehin aldı? Enerji sorunu ve iklim krizi insanlığı nereye götürüyor? Bir yıkım ve katliam aracı olarak otomobiller, hayatımızı nasıl kuşattı? Başka Bir alternatif mümkün mü?”

Soru(n)lar karşısında “Manifesto bir iddia ve perspektiftir” vurgusuyla, “birlikte düşünme” daveti niteliğindeki, “Neden böyle oldu ve nasıl başka türlü olabilir?” sorularını soran çalışmasıyla, “nasıl üretmeli, nasıl tüketmeli, nasıl yaşamalı?” soru(n)larına sosyalist yanıtlar sunuyor.

Bu yanıtlara muhtacız. Çünkü iktisada giriş kitaplarındaki “ihtiyaçlar sonsuzdur” saptamasını tekzip edip, “bu dünyanın kaynakları sınırsız değil!” vurgusuyla gündelik hayatımıza dokunan; içinde yaşa(tıl)dığımız sistemle birlikte kişisel tercihlerimizi de sorgulamamıza yardımcı olan bir manifesto bu.

Gerçekten de “büyüme”, “kalkınma”, “ilerleme” konularında bir kez daha düşünmek “olmazsa olmaz”ken, hatırlamalıyız: Bugündeki kapitalist hâlde üretim, tüketim, yaşam tarzı sürdürülebilir değil; bu sürecin, bir yıkımla, ekolojik felaketle yüz yüze kalması riskiyle yüklü… Çünkü kapitalizmin kâr hırsı, insanî-sosyal ve ekolojik sonuçları dikkate almaz; şeyler insanı yönetir hâle gelir.

“Uygarlık Krizi”yle alt üst edilen, “daha fazla kâr için tüketim” çılgınlığı içinde debelendiğimiz -yaklaşık her 7 kişiden birinin araç sahibi olduğu- bu “otomobil medeniyeti” için artık otomobil, sadece otomobil değildir…

Araç üretimi ile kullanımındaki artışın refah değil de ekolojik bir yıkım göstergesine dönüştüğü; bir otomobilin, üretim sürecinde kendisinin 20 katı hammadde kullanılmasını gerektirdiği ve doğaya büyük zarar verip çevre tahribatına yol açtığı unutulmamalıdır.

Yalanı ve ikiyüzlülüğü teşhir ederek, sürdürülemez kapitalizmin geleceği(mizi) riske atmakla kalmayıp, bizleri geleceksizleştirdiğinin altını çizen Fikret Hoca, verili sistemin (vahşetin mi deseydik?) insan(lığ)a sunabileceği hiçbir şey olmadığının altını defalarca çiziyor.

Bu düzlemde yabancılaşma, çaresizlik üreten, çürüten/ yıkan kapitalizmi, “Aslolan yorumlamak değil değiştirmektir,” kavrayışıyla sorgulayan Onun için “Kapitalizm insanlığın normal hâli değil, bir sapmaydı. Kapitalizm demek, öküzün arabanın arkasına koşulması demektir. Orada araç-amaç tersliği geçerlidir… Sistem çözdüğünden daha çok sorun yaratmadan yol alamıyor.”

“Binmişiz bir alâmete gidiyoruz kıyamete” tümcesiyle ifade edilmesi gereken çivisi çıkmış güzergâh elbette ki tek istikamet değil. Başka bir yol, başka bir istikamet daha var. Hani, meta fetişizmine dayanmayan; yerkürede ne var hepsini metaya dönüştürüp, etiketlemeyen, yabancılaşmanın aşıldığı başka dünya, başka bir hayat daha var.

Özel mülkiyet çılgınlığıyla canavarlaşan sürdürülemez kapitalizm dünyasına 80 ailenin serveti 3.5 milyar insanın gelirine eşitken; ABD’de en zengin yüzde 1’lik kesimi, en fakir yüzde 1’lik kesime göre 15 yıl daha uzun yaşıyor[3] ve ‘Oxfam’ın yayınladığı rapora göre, dünyanın en zengin yüzde 1’lik kesiminin serveti geri kalan yüzde 99’un toplamına denk düşüyor![4]

Söz konusu tablo Robin Sharma’nın, “Hâlâ açlıktan ölenler varsa dünyada, aslında ölen insanlar değil, insanlıktır”; Stefan Zweig’ın, “Birileri ekmek bulamıyorsa, herhâlde ötekilerin fazla tıkındığı içindir,” notunu düştüğü hâlken; B-20 İstihdam Görev Gücü Koordinatör Başkanı ve Koç Holding Yönetim Kurulu Üyesi Ali Koç dahi, “Sosyal açıdan sürdürülemez bir ortamda yaşanıldığı”nın altını çizerek, “Bu eşitsizliğe, vicdan sızlatan tabloya karşı kayıtsız kaldığımız takdirde başkaları başka şekilde bunu ele alacak ve bu tür sosyal patlamaların çok daha fazlasını görme tehlikesiyle karşı karşıya kalacağız,”[5] demek zorunda kalıyor!

Mevcut durumda, geçerli kapitalist paradigma sürdürülebilir olmayıp, çoktan iflas etmiştir; daha çok tüketim için yalanlarla örülmüş dünya, kaçınılmaz olarak, tüketim sarmalında yabancılaş(tırıl)an insan(lık)ı üretmektedir.

Barbarlığın eşiğinde değil, artık içinde olan insan(lık)ın kurtuluşu, eşitlikçi-özgürlük eksenli yaratıcı bir ütopyanın somutuyla, yani komünist toplum yaratma perspektifiyle bugüne müdahale etmekle; emekçilerin yaratıcı ütopya etrafında kenetlenmeleriyle; devrimci politik örgütlenme modeliyle mümkün.

“Radikal bir yenilenmeye ihtiyaç var” diyen Fikret Hoca, yapıtının 241’inci sayfasında “yeni bir örgüt modeli keşfetmek gerektiği”ni vurguluyor; yapıtının son bölümündeyse, yeni bir uygarlık için çözüm önerilerini sunup, “müşterekler” (komün ve kolektif mülkiyet) temelli yeni bir demokrasinin olanaklarını tartışmaya açıyor.

Bu güzergâhta işe tüketimi reddetmekle başlamanın gerekliliğini ifade eden Fikret Başkaya, manifestosunu şu sözlerle noktalıyor:

“Güce ‘meydan okumak’ bizim irademizi aşan bir şey değil. Umutluyuz zira çoğunluğuz ve her geçen gün ‘şeylerin bilincine varanların’ sayısı artıyor ve artmaya da devam edecek.”

Okuyun bu kitabı mutlaka…

 

17 Mayıs 2016 18:02:38, Ankara.

 

N O T L A R

[*] Arasöz, Haziran 2016…

[1] Edip Cansever.

[2] Fikret Başkaya, Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto (Nasıl Üretmeli? Nasıl Tüketmeli, Nasıl Yaşamalı?), Yordam Kitap, 2016, 256 sayfa.

[3] Kapitalizm Öldürür: Zenginler Yoksullardan 15 Yıl Fazla Yaşıyor”, 12 Nisan 2016… http://ilerihaber.org/icerik/yordam-kitap-nisan-ayi-kitaplarini-duyurdu-53217.html

[4] Abdullah Aysu, “Davosçular Kaybedecek”, Gündem, 22 Ocak 2016, s.4.

[5] Koç Holding Yönetim Kurulu üyesi Ali Koç: Kapitalizm Daha Adaletli Bir Sisteme Dönüşmeli”, Zaman, 11 Ocak 2016, s.7.

 

2.06.2016 (Sibel ÖZBUDUN)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

DİLLERİ YİTİRMEMEK İÇİN…

SORU(N)LARI İLE 15 TEMMUZ

UNUTMAMALI… KANIKSAMAMALI

NE GEÇMİŞ TÜKENDİ, NE YARINLAR… (1920’LERDEN 1970’LERE DEVRİMCİ KADINLAR)

HATIRA DEĞİL, HAFIZADIR ÇELİĞE SU VEREN(LER)

ÖĞRETEN EDEBÎ ZENGİNLİK: STEFAN ZWEIG

ZİNDANLARDAN HAYKIRAN ŞİİRSEL ESTETİK

ARZU ÇERKEZOĞLU’NA AÇIK MEKTUP

KENT(İN) VE KANAL(IN) SORU(N)LARI

ORTADA NE BİLİM KALDI NE DE AKADEMİ

ABDULLAH’IN MESELLERİNDEN SESLENEN ACILAR

KÜLTÜREL ÇÜRÜME VE FAŞİZM

BAŞINI KALDIRAN ŞİİR İNSANLIĞIMIZDIR

YERİMİZ MUTFAK DEĞİL, DÜNYA!

BİLİM, SOSYAL BİLİMLER, SOSYALİZM ÜZERİNE SORULAR, YANITLAR

ABD SEÇİM(SİZLİK)İ: MADE IN USA

DÖRT DAĞ İÇİNDEKİ DERSİM’İN HİKÂYESİ: “MA DİYA, SIMA MEVİNE/ BİZ YAŞADIK, SİZ YAŞAMAYIN” 2

DÖRT DAĞ İÇİNDEKİ DERSİM’İN HİKÂYESİ: “MA DİYA, SIMA MEVİNE/ BİZ YAŞADIK, SİZ YAŞAMAYIN”

KAPİTALİZM KADINLARIN YAĞMALANMASIDIR !

SİNBO DİRENİŞÇİLERİNE BİN SELAM; ÖZELLİKLE KADIN DİRENİŞÇİLERE !

FİGEN’İN (YÜKSEKDAĞ) DİZELERİYLE ŞİİR ÜSTÜNE

GELECEKTEKİ ETİKTİR ESTETİK

AKP “MUHAFAZAKÂR”LIĞI: CEMAATLER NE İŞE YARAR?

“ÖZGÜRLÜK” MÜ DEDİNİZ?!

ENDER ÖNDEŞ’İN YİRMİ ÖYKÜSÜ

YOKSULLARIN BAŞKALDIRISI VE KADINLAR (TARİHSEL BİR BAKIŞ) 2

YOKSULLARIN BAŞKALDIRISI VE KADINLAR (TARİHSEL BİR BAKIŞ)

“KAPİTALİZM VE ATAERKİ” ÜZERİNE NOTLAR

ENGELS, KADIN, AİLE

UNUTMAMAK, DEVRİMCİ BİR EYLEMDİR...

DERSİMİZ: KOMUTAN(IMIZ) CHE VEYA HASTA SIEMPRE, COMMANDANTE!

“SOSYALİZM VE İSLÂM” TARTIŞMALARINDA ÖNEMLİ BİR KAYNAK: BOLŞEVİK DEVRİMİ VE DİN

ANADOLU’NUN OTOKTON HALKI RUMLARIN HÂLİ ( 2 )

ANADOLU’NUN OTOKTON HALKI RUMLARIN HÂLİ

KİMİNİN DÜŞÜ, ÖTEKİNİN KARABASANIDIR

İKTİDARIN “KAYIKÇI DÖVÜŞÜ”: İSTANBUL SÖZLEŞMESİ

KADINLAR “SAVAŞ GANİMETİ” Mİ?

PANDEMİYLE GELEN(LER): DİSTOPYA MI, ÜTOPYA MI?

KAPİTAL’İN DİYALEKTİK MATERYALİST YORUMU

GEZİ/ HAZİRAN HAKİKÂTİ

“KADIN(LIK) BİLİNCİ” Mİ? (GENÇ BİR KADIN ARKADAŞIN SORUSUNA YANIT

“YASAM KÜÇÜKLERİMİ KORUMAK, BÜYÜKLERİMİ SAYMAK !

COVID-19 BİR TURNUSOL KÂGIDI

COVID-19: BÜYÜK RESMİ YA DA DEKADANS (2)

COVID-19: BÜYÜK RESMİ YA DA DEKADANS

ÜÇLÜ KRİZ SARMALINDA İNSAN MANZARALARI

“AGORAFOBİ”YE TESLİM OLMAMAK

İNFAZ DÜZENLEMESİ: “ADALET” Mİ DEDİNİZ?[*]

AKP, HSK, CORONA VE KADINA ŞİDDET

“İKİ KARDEŞ YAN YANA VE OMUZ OMUZA”: MUZAFFER –İLHAN- ERDOST

YÖNETENLER YÖNETEMEZ OLUP, YÖNETİLENLER YÖNETİLMEK İSTEMEYİNCE

KADINLARIN “YA BASTA!”SI

SAHNEYİ SOKAĞA, SOKAĞI SAHNEYE TAŞIYAN ESTETİĞİN ETİĞİ YA DA “YENİ(LMEYEN) KAPI”NIN MENŞEĞİ VEYA ONLARA DAİR

“VAR GİT ÖLÜM”: ÖLÜM RİTÜELLERİNE ANTROPOLOJİK BİR BAKIŞ

“İSA BOLİVYA’YA DÖNÜYOR” MU? YA DA BOLİVYA DERSLERİ

AKADEMİA’NIN “METAMORFOZ”U: “BAŞKAN”IN “ÜNİVERSİTELER”İ

KOLOMBİYA’NIN “BARIŞ”I!

İKİ “YOL” ÖYKÜSÜ ( 2 )

İKİ “YOL” ÖYKÜSÜ

GÜNDELİK YAŞAMI DÖNÜŞTÜRMEK: EKİM DEVRİMİ DENEYİMLERİ

SORU(N)LARIYLA BAŞKALDIRI(LAR)

“KIZIL’I MOR’A BOYAMAK” MI? HAYIR, TEŞEKKÜRLER!

YANITLAR

100 YIL DAHA YAŞAYASIN, İNSANCIL!

ÖLEN, NEO-LİBERALİZM DEĞİL, KAPİTALİZMİN KENDİSİ

DEVRİMLERE, KADINLARA VE NARODNİKLERE DAİR...

İYİ Kİ YAŞADILAR, İYİ Kİ YAZDILAR

AYŞE ÖĞRETMEN “DAVA”SININ ANIMSATTIĞI ( 2 )

AYŞE ÖĞRETMEN “DAVA”SININ ANIMSATTIĞI

“LÜZUM” ÜZERE: BİR KEZ DAHA İSTANBUL SEÇİMİ

İSTANBUL SEÇİMİ - BİR DEĞERLENDİRME

NEO-FAŞİZM(LER) “FEMİNİST” Mİ?

2019: YERKÜREDE VE COĞRAFYAMIZDA İŞÇİ SINIFI(MIZ)[2)

2019: YERKÜREDE VE COĞRAFYAMIZDA İŞÇİ SINIFI(MIZ)[

MASKELİ FAŞİZM: “POPÜLİST AŞIRI SAĞ”

ELEŞTİRİ, HAYATTIR; YAŞATIR!

“HER ŞEY ÇOK GÜZEL OLACAK” MI SAHİDEN?!

2019’UN 1 MAYIS’INA KENAR NOTLARI

VENEZÜELLA VE EMPERYALİZM KONUSU 3

VENEZÜELLA VE EMPERYALİZM KONUSU (2)

VENEZÜELLA VE EMPERYALİZM KONUSU

KADINLARIN BAŞKALDIRI TARİHİ VEYA “ÖNCE KADINLARI VURUN!

SEN ÇÜRÜMENİN RESMİNİ ÇİZEBİLİR MİSİN ABİDİN? YA DA MEMLEKETTEN EĞİTİM MANZARALARI

1968’İN 50. YILINDA SARI YELEKLİLER

“YA SEV YA TERKET”: BİR BİAT ARACI OLARAK MOBBİNG

YENİDEN HAYKIRABİLMEK: “YERİMİZ MUTFAK DEĞİL, DÜNYA

“KADINLAR İÇİN OLABİLECEK EN KÖTÜ ALAŞIMIN ORTASINDAYIZ”

ÖLÜMSÜZ ABİ(MİZ) OKTAY ETİMAN

Selam olsun bizden önce geçene

KEŞFEDİLMEMİŞ GELECEĞİN BİÇİMLENMESİ İÇİNDİ SAMİR AMİN

SAHİCİ OLMAK

HAVADIR, SUDUR, ATEŞTİR YANİ HAYATTIR GRUP YORUM

YARGI BAĞIMSIZLIĞI” MI DEDİNİZ ?

“ATAERKİ” ÜZERİNE

ÖFORİNİN ORTASINDA, UNUTULMAMASI GEREKENLER

KAPİTALİZMİN KENDİNİ İMHASI: NEOLİBERALİZM

SEN MİSİN “BARIŞ” DİYEN!

MARKSİZM VE KADINLARIN KURTULUŞU

AKP, İSLÂM, FAŞİZM ve KADINLAR

“KRAL ÇIPLAK” DEME VAKTİ: 2018 İSTANBUL’UNUN 1 MAYIS’(LAR)I

YA SOSYALİZM YA BARBARLIK!

OKTAY AĞABEY(İMİZ)

AKP’NİN “MUHAFAZAKÂR”LIĞI NEYE DENK DÜŞER?

KADIN(LAR) VE DEVRİM(LER)

AFRİN (VE SURİYE), AFRİN (VE SURİYE’N)İN ÖTESİDİR

KÜLTÜR “YERLİ VE MİLLİ” MİDİR? YA DA NEDİR?

EMPERYALİZM, T. “C” VE AFRİN

FAŞİZM VE KADINLAR

“YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER” NE KADAR “YENİ”?[

İŞÇİ SINIFININ KADINLAŞMASI

ZAPATİSTALARIN 33. YILI: BİR DEĞERLENDİRME

MARX’TAN ÖĞRENEN BİR ÇUKUROVALI: OKTAY ETİMAN

MURAT’IN DÜŞÜ, LAMBORGHİNİLER VE DÜNYAYI DEĞİŞTİREBİLMEK

MARKSİZM + V. İ. LENİN = EKİM DEVRİMİ (NOTLARI)

AKP’NİN EĞİTİM SİSTEMİ Mİ DEDİNİZ?

HAMZA YALÇIN DERHÂL SERBEST BIRAKILMALIDIR

SOYKIRIMA TANIKLIK(LAR)

BİR İKTİDAR ARACI OLARAK KORKU

EMEKÇİLER, İŞSİZLER, YOKSULLAR NEREDE?[

“HALKIN SOYTARISI” DARIO FO “TİYATRONUN BÜYÜCÜSÜ”YDÜ

AKP’NİN EĞİTİM SİSTEMİYLE İMTİHANI

TOTALİTERLEŞMEYE, İHVAN’LAŞMAYA KARŞI

OĞLUM(UZ) ÖLÜMSÜZDÜR

ULAŞ, ULAŞ’TIR…

İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VAZGEÇİLEMEZ, ÖNCELİKLİ DEĞERDİR

BAŞKALDIRIDIR MİZAH YA DA HİÇ!

NE OLDU O “İMTİYAZSIZ, SINIFSIZ, KAYNAŞMIŞ KİTLE”YE?

HER KÖYDE BİR “KÖPEK” VARDIR...

“EVET” ÇIKSA DA “HAYIR”!

“MARKSİST-LENİNİST ROMAN YAZARI” : VEDAT TÜRKALİ

“CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİ” VEYA BU KADAR YETKİYİ BABANIZA VERİR MİYDİNİZ

BİR “ELEŞTİRİ”YE KISA KENAR NOTLARI

ALEVÎLİK VE SINIF MÜCADELESİ: KÜLTÜR VE EKONOMİ POLİTİK

“DEMİRİN TUNCUNA, İNSANIN…”

PARANOYA VE MEGALOMANİNİN (“YENİ”) REJİMİ

TOTALİTARYANİZMİ SOKAKTA ALT EDEBİLMEK

FİDEL İÇİN SANCAĞI YARIYA İNDİRMEYİN, DAHA DA YÜKSELTİN!

AKP’NİN KADINLARA KARŞI SAVAŞI: “MADAM GİBİ ÖLMEK”

KRİZ, SAVAŞ VE İŞÇİ SINIFI ÜZERİNE GÖRÜŞLER

“ÇOCUKLAR ÖLMESİN” DEMEK “TERÖR SUÇU” MU?[*]

LATİN AMERİKA: SAĞIN GERİ DÖNÜŞÜ-2/ PARAGUAY: “TEKNİK DARBE”[*]

LATİN AMERİKA: SAĞIN GERİ DÖNÜŞÜ - 1/ BREZİLYA ÖRNEĞİ[*]

DARBE GİRİŞİMİ VE SONRASI[*]

“LAİKLİK” Mİ? HANGİSİ?[*]

KADINLAR GERÇEKTEN DE “SINIFLAR-ÜSTÜ” MÜ?[1]

ÇOCUKLARININ ETİYLE BESLENEN ÜLKE[*]

AKP’NİN “BAŞKAN”LIĞI[*]

GÜNDEM’E, DÜNE VE BUGÜNE DAİR…[1]

RECEP’İN TÜRKÜ(/ŞİİR)LERİ[*]

AKP’NİN MUHAFAZAKÂRLIĞI, İSLÂMCILIĞI, NEOLİBERALİZMİ VE KADINLAR[*]

İBRAHİM KAYPAKKAYA VE KÜRT SORUNU[1]

“BİR DAHA ASLA” DİYEBİLMEK İÇİN: GÖZALTINDA KAYIPLAR[*]

“ESKİ(MEYEN)/ YENİ TÜRKİYE”DE BARIŞ (MI?)![*]

GERÇEKTEN DE NEDİR “TERÖR”?[1]

1 MAYIS 2016 DERS(LER)İ[1]

LATİN AMERİKA’NIN DESAPARECIDO’LARI[*]

TANTALOS’U YARATMAK[1]

“KÜRESEL KÜLTÜR” MÜ?[*]

2016'DAKİ 1 MAYIS('IMIZ)

"İNSANLAR, BİR ŞİİR OKUDUKLARI, BİR RESME BAKTIKLARI İÇİN İSYAN ETMEZ!"

KAPİTALİZM, KÜLTÜR, DİRENİŞ[*]

“SUSMA, SUSTUKÇA SIRA SANA MUTLAKA GELECEK!”[1]

NİCE ONYILLARA ‘YENİKAPI’LI YOLDAŞLAR[*]

AKADEMİNİN ÖZGÜRLÜĞÜ İÇİN[1]

SUSMA! SUSTUKÇA SIRA SANA GELECEK...[1]

HANGİMİZ ÖZGÜRÜZ Kİ?[1]