Türkiye yeni bir parti ile Suriye oyununa dahil edilir mi ?

A. Mümtaz İdil

Türkiye yeni bir parti ile Suriye oyununa dahil edilir mi ?

Satrançta yazılı olmayan bazı kurallar vardır. Bunlar daha çok oyunun açılışında geçerlidir. Mesela, açılışlara kale önündeki piyonlarla başlanmaz gibi. Benzer bir kural da kaleler için vardır. Kaleler oyun başında oyuna girmezler, zira At, piyonlar ve özellikle de Filler tarafından öylesine sıkıştırılırlar ki oyuncu ya “tempo” ya da taş kaybeder.

Türkiye, Suriye meselesinde oyuna kale önündeki piyonu iki çıkarak ve zamanından önce kalelerini oyuna sokarak başladı. Doğal olarak da oyunu baştan kaybetti. Terk etmesi gerek, ama etmiyor. Veziri ile mücadele etmeyi sürdürüyor ve kazanmayı umuyor.

Oysa imkansız.

ABD, tahta üzerinde saldırı içinde olan Beyazların Veziri durumunda, ama henüz yerinden kalkıp oyuna dahil olmuş değil. Önünde piyonlar var. Hareket edemiyor. Piyonlar; Türkiye’nin gizli servisi, Mossad, Katar’ın desteği, El Nusra, El Kaide, Özgür Suriye Ordusu, Müslüman Kardeşler, PYD…

Karşı tarafın piyonları ortalıkta pek görünmeyen seçkin Rus keskin nişancıları, askerleri, Suriye gizli servisi, el altından Çin desteği, Lübnan Hizbullah’ı, İran askeri danışmanları ve Sabiha örgütü…

Oyun, Beyazlar bir kale kaybettiği halde beraberlikle bitecek gibi görünüyor. Beraberlik halinde ise Siyahlar, yani Suriye tarafı yarım puan daha alarak avantajını koruyacak. Şimdilik karşı atağa geçmek gibi bir niyeti de yok. Sicilya Savunması ile rakibini sınıyor.

Satranç oynayanlar bilirler; kural olarak mümkün olan, ama yapılması kesinlikle tavsiye edilmeyen bazı hamleler vardır. Beyazlar, Türkiye üzerinden yaptıkları ilk atakta tahta disiplininin dışına çıkmış oldu. Oyun eğer Siyahlar tarafından kazanç noktasına gelmediyse, bunda Suriye tarafının da yanlış hamleleri sebep oluyor.

Birebir koşutluk kurarak Suriye meselesini satranç tahtası üzerinde açıklamak elbette imkansıza yakın bir metafor. Ama tahtanın, yani Orta Doğu’nun bütününü görmek açısından önemli ipuçları sağlayabilir.

Satranç kuralına uymayan bir durum söz konusu mesela: Beyaz taşların, yani aralarında Türkiye’nin de bulunduğu “Suriye rejimi karşıtı” tarafın Şahı yok. Şah yoksa satrançta Mat da yoktur. Oyunun beraberlikle sonuçlanmasının nedeni de bu zaten.

Bu arada piyonlar, El Nusra, Sabiha, El Kaide vb. gibi örgütler feda ediliyor. Daha da edilecekler. PYD’nin sahneden çekilmesi, onun feda edildiği anlamına geliyor. Lübnan Hizbullah’ı ise çok fazla etkili olmayan üç beş bin kişilik gücüyle ortaya çıktığı anda tahta dışında soluğu alacaktır.

Irwing Chernev’in “1000 Kısa Oyun” adlı kitabında şöyle oyun açıklaması var: “Herkül’e 13. görev verilseydi, herhalde aşağıdaki oyundaki gibi olurdu: Vezirsiz oyna ve kazan!”

Alttaki oyunda dünya şampiyonlarından biri amatör rakibine karşı Vezirsiz oynar ve kazanır.

Koalisyon güçlerinin, Türkiye’nin kaybettiği Kaleye çok ihtiyacı yok, bu yüzden oyun beraberlikle sonuçlanmaya mahkum, ama burada asıl kaybeden Türkiye olmuştur.

Bir anda kendisini tahta dışında bulmuştur Türkiye ve yeniden oyuna girme imkanı da kalmamıştır. Bu yüzdendir “derin yalnızlık”… Derin devlet gibi bir şey…

Piyon üstünlüğü Beyaz taşlarda. Kale kaybetmiş bile olsa Beyazlar, elinde potansiyel ikinci vezir çıkacak kadar “geçer” piyona sahip.

Beyazlar süre kazanmak için zarf hamlesi yapmış durumda. Oyuna bir süre ara verildi. Bundan sonra Beyazların ne gibi bir hamle yapacağı belli, ama biz bilmiyoruz. Zarfla beraber hakeme, yani Birleşmiş Milletler’e verildi.

Piyonlarını ve Kalelerinden birini kaybeden koalisyon güçleri, Türkiye’siz yola devam etmek zorunda. Oyunu bir an önce kendi lehine çevirmek için zamansız hamle yapan Türkiye tahta dışına itilmiştir. Koalisyon güçlerine büyük zarar vermiştir, ama koalisyon karşısında amatör bir satranç oyuncusu olduğundan, oyunu en azından beraberlikle bitirmeye karar vermiştir.

Yeni bir Vietnam veya Irak macerasına girmeye hiç niyeti yoktur Beyaz taşların Veziri ABD’nin.

Türkiye artık taşların yeniden dizileceği bir sonraki partiye kadar tahta dışındadır.

Büyük ustalardan Alyehin, “satrançta taşların nasıl hareket ettiğini öğrendiğiniz anda, satranç hakkında hiçbir şey bilmiyorsunuz,” der. Türkiye taşların nasıl hareket ettiğini öğrendi bu güne kadar, ama satranç oynamak yazılı olmayan kuralları da iyi bilmeyi gerektirir. Kurnazlık sökmez 64 kare üzerinde, yapılan her hamlenin bir bedeli veya kazanımı vardır.

Türkiye bedel ödeyenler tarafına geçmiştir ve kendilerinin “derin yalnızlık” diye ifade ettiği noktaya sürüklenmiştir: Oyun dışı kalmak.

Taşlar yeniden dizilir de, bir başka parti yapılır mı?

İşte o hiç kesin değil. Hatta bence oyun da, maç da bitti.

Mümtaz İdil

5.09.2013 (A. Mümtaz İdil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

İdam tartışmalarına hiç bu açıdan bakmadınız

Hala çözülemeyen cinayet

SMS diliyle Anna Karenina

AKP Cadı Avını Kimden Öğrendi

Tek rüzgar buradan geliyor

3. Dünya Savaşı buradan çıkmaz

Vezir'in yetkileri Şah'a devredilse satranç nasıl bir oyun olurdu.Başkanlığı Birde Böyle Okuyun

Yaşantımızı "Evet" ile "Hayır" arasına sıkıştıranlara inat

KİTAPLAR SUÇ ALETİ OLURSA...

BENİ KRALDAN DAHA YETKİLİ KILIN

Referandumlardan hep bu sonuç çıkıyor

Hammurabi kanunları bile daha insaflı

Bilinmeyen Marlon Brando

İşte yine yakalandın alçak!

" Fidel Arkadaşımdı"

Türbanlılar TÜYAP'ta en çok hangi kitapları aldı

Ölüm... Seni yazmak hep bana mı düşecek

Emre Kongar'ın odasında unuttuğum mektup

Terk ettim...

İşte Gerçek Bu...

Mastroianni ve Cep Telefonu

Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

Hollywood'u ilk kim boyadı

Mastroianni, Connery ve Tarık Akan

Adım adım anarşizme

Erdoğan'ın tek şansı kaldı

ABD bugüne kadar başarısız olmamıştı

Erdoğan, dimdik ayakta kalacağını sanıyordu

Erdoğan tarihe nasıl geçmek istiyor

Numan Kurtulmuş’un pervasızlığı nereden geliyor

Zarrab olayı öyle bir patlayacak ki, bazıları Nagazaki ya da Hiroşima'yı arayacak..

Soruyorum: Topyekün savaşı istiyor musunuz?

Binali Yıldırım bunalacak ve bir süre sonra istifa etmek zorunda kalacak .göreceksiniz

Günün özeti...

O ülkeyi düşük profilli başbakan yönetmişti

ABD kimin başkan olmasını istiyor

Attila Özdemiroğlu'nu yazdı.Kanser yakamıza yapıştı hep güzel insanlarımızı seçiyor

Yandaş gazetecilik tarihinin en önemli örnekleri ne zaman ortaya çıktı

Yandaşlara basın tarihi dersi

En çok satan gazetenin yazarları da bunu diyorsa bırakalım gidelim ülkeyi

Bu diktatör size çok tanıdık gelecek

Cezayir ' kurtarıcı 'olarak bir diktatöre sığınınca neler olmuştu

Marks'tan sonra en büyük beyindi

İslamiyet'teki bu 'mezhep kavgaları'yüzyıllar sürmeyecek

Tek tek avlıyorlar hepimizi

Editörden: Göreve davet ...

Kara Yorgi

Seçimin asıl galibi sosyal medyadır

Alis kâbuslar diyarında

Kadınların umutları ne zaman çiçeğe duracak

SENİ ESKİMEYEN YAŞLI ELLERİNDEN TANIDIM

Çetin Altan ' Kandırıldığını bile anlayamadan ' veda etti

On gün neredeydin be kadın!

IŞİD'i bir kenara koyun yapanı kutladığına göre...

Artık korkmuyorum Vehbi, arayabilirsin...

Dengesiz

1 Kasım kaosuna doğru adım adım

Neydi Rosenbergler olayı?

Müzik ve dans devrimdir

BİR EYLÜL SABAHIYDI ŞEYTANIN KIPIRDANMAYA BAŞLADIĞI GÜN

Anayasayı ortadan kaldırmak istiyorsunuz

Yanılıyorsun Cemil Bayık

Kavramları pistoletle vuramazsın Yiğit...

Uğur Mumcu hiç beklemediğim bir şey yaptı

Gelen gideni aratır kuralını yaşayacağız gibi.

DARBE KELİMESİNİN İÇİNİ BOŞALTIRSANIZ, YERİNİ DEVRİM ALIR

Osmanlıcayı biz öğreniriz, siz önce Türkçe öğrenin

Rennan Pekünlü

SOSYALİST DEVLET BÖYLE OLUR İŞTE

Halit Çelenk

Unuturuz, çok çabuk unuturuz. Yeni felaketler gelinceye kadar.

Reza Zarrab kaç Faust'u zehirledi

Erdoğan; Berkin'i en azından mezarında rahat bırak

Floransa'dan İstanbul'a uzanan cinayetin içyüzü

IŞİD'ten Spartacus taktiği

Taha Akyol'un konukları bu sorulara yanıt veremiyor

Türk siyasetindeki zarafeti kim bitirdi

Bırakın o polisler bedelini ödesin

Bazı Arkadaşlarım Kemal Kılıçdaroğlu'na bu kadar yüklendiğimi sorguluyor

Şimdi öldüm ve cennetteyim

Bizim kuşak kaybolup gitti

Başbakanlık'ı onun Kürtçe şarkılarıyla inlettik

Gece bu mevsimde karabasan gibi çökmüyor

muhalefetin aklına gelmemiş olması mümkün mü

SOMA ÖNCESİ, ÇOK ÖNCESİ BİR YAZI

BİR İNAT UĞRUNA CUMHURBAŞKANI DAYATMASI

Madımak yobazlar kadar sosyal demokratların da katliamıdır

21 Milletvekili ve BlackJack Örneği

EMine Ülker Tarhan'ın Adaylığı...

Güldal Mumcu, Uğur Mumcu , Ekmeleddin İhsanoğlu

Düzgün bir aday göster, kaybet

Bunu yazmadan edemeyeceğim.

İşler tuhaflaşıyor.

Gelelim şu bayrak indirme işine.

Yanılmışım..

Enver Aysever- Sırrı Süreyya Önder Üzerine

PİRUS ZAFERİ

UTANMADIN MI HASAN KARAKAYA?

Ali İsmail'i eve gönderen doktor hala hastalara ilaç yazıyor

BEKİR BOZDAĞ ARTIK NEMESİS'TİR GERİSİ BOŞ

'HAVA KURŞUN GİBİ AĞIR...'

İran'ın paralel devleti neler yapmıştı

Dünya ülkeleri arasında yolsuzlukta durumumuz ne

O kutunun içinde bilmek istemeyeceğiniz şeyler var

DIŞARI DEĞİL, İÇERİ BAKIN

Çarşı'ya yapmadıkları bir bu kalmıştı

Dostoyevski verdiği o sözü niye tutmadı

CHP'nin ABD seyahati geleceğini belirleyecek

Muhalefet rahatını bozmak istemiyor

AKP- Cemaat kavgası Katolik- Protestan kavgası

Eminağaoğlu'na polis tuzağı

Kiraz resmi yapıyorsan kuşlar için yapma

Haddinizi bilin. Yalakalığın sonu ayakçılıktır

İran'ı öpüp başınıza koyun

Ekim Devrimi'nden alacağınız çok ders var

O devlet başkanı Che Guevara'yı neden ziyaret etmişti

' O o..pu Cumhuriyeti başlarına yıkacağız '

Hâlâ bunlardan utanmıyorsan Koyver Türkiye'yi rahvan gitsin

SİLİVRİ ÖLÜLER EVİ

Bu Nobel ödülü muhteşem bir dönüşün habercisidir

Devlet sanatçısı bal gibi olur

O kadar çok kendinde çoğaldın ki...

DERSİM VALİSİ KİM OLUR DERSİNİZ?

Çarşı o maçta hangi sloganı atardı

Bu tartışmaları Türkiye'de asla göremezsiniz

Ali İsmail'in annesi: Utana utana yaşasınlar..

Ulusal Kanal ve Halk tv'ye bu filmleri öneriyorum

AKP TRAMVAYDAN İNDİ, MUHALEFET TREN İSTASYONUNDA TRAMVAY BEKLİYOR

Hangi partilerin karnesinde koca bir sıfır var

Ali'yi bir avukat ordusu savunmalı, yoksa...

İspanya İç savaşı ile Gezi direnişinin ne ilişkisi var

Erdoğan'ın Çapı Yetmedi: Konu Mısır...

İşte bu dönemin unutulmayacak isimleri

Bundan sonra Tarhan değil CHP düşünsün

Duran adamlar akil adamları geçti

AKP bundan sonra ne yapacak

Günü kurtarabilirsin yarını asla

Şapkadan hangi renk tavşan çıkacak?

Masaya biranın dökülüşünü koydu

Sözün Bittiği Yer: Suriye'de şehit olan Türkler var"

Filmci Genel Kurmay Başkanımız

Gündem Değiştirmek için , Bu kadar da aşağılara inilir mi?

CHP'ye biraz anarşizm lazım

Murat Bardakçı Eyfel'i yıkıp avm yapar mı ?

Doğru dürüst yanıt verin Sayın Vali

YANLIŞ ZAMANDA YANLIŞ YERDE OLMAK

ABD' DEN EN SERT FIRÇA

Bu karar Fazıl Say'ın susturulmasıdır

Akil adamlar Erdoğan'ın Goebbelsler'i mi

Akil değil sakil adamlar

LEONARDO DA VİNCİ DÖNEMİ BİTTİ...

Dört Bir Taraf müzikten ne anlar

BÖYLE BİR SAHAF VAR MI SİZDE?

ATA SOYER...

Yazar olmak isteyenler bu yazıyı okusun

' ŞEYTAN DÜN BURADAYDI '

HASAN PAŞA KÜTÜPHANESİ

HESAPLAŞMA...

Merhaba...