O devlet başkanı Che Guevara'yı neden ziyaret etmişti

A. Mümtaz İdil

O devlet başkanı Che Guevara'yı neden ziyaret etmişti

20 Ocak 1959’da cebinde üç beş yüz Amerikan doları bulunan Salvador Allande, Fidel Castro ile tanışmak, Küba devrimini yerinde görmek üzere Havana’ya gelir. Daha sonra kaleme aldığı anılarında ilk izleniminin çok şaşırtıcı olduğunu yazacaktır. Daha önce ABD’nin Miami kentinde bir arabanın içinde halkı selamlayan Miami Belediye Başkanı ile Havana Belediye Başkanı’nı görmüş, Küba’da ilk günde karşılaştığı benzer bir resmi geçit töreni karşısında şaşırmıştır. Ertesi gün ilk uçakla ülkesi Şili’ye dönmeye kararlıdır. Tam bu sırada Şili’den tanıdığı Carlos Rafael Rodriguez’e rastlar. Rodriguez, “Havana’da ne arıyorsun,” diye sorar.

“Devrimi görmeye geldim,” diye yanıtlar şaşkın vaziyetteki Allande. "Ne var ki, ona bir türlü rastlayamadığımdan ülkeme dönüyorum. Ne türden bir devrim bu? Miami polisinin kutladığı bir devrim mi?”

Rodriguez’in ısrarları sonucu Allande Havana’da kalmaya razı olur, ama tek şartı vardır: Liderlerle tanışmak.

Ertesi gün otelinde dinlenirken Aleyda’dan bir telefon gelir. Aleyda o sıralarda Che Guevara’nın sekreteridir, henüz karısı olmamıştır. Genç kadın, “Komutan Guevara size arabasını yoluyor. Cabana barakalarında sizi bekleyecek,” der.

Allande, Cabana barakalarına gittiğinde daha sonra hiç unutmayacağı Che’yi bir hamakta uzanmış olarak bulur. Üst tarafı çıplaktır. Allande’yi karşılamak üzere ayağa bile kalkamayacak kadar şiddetli astım krizi geçirmektedir.

Allande, astım krizinin geçmesini beklerken kenarda bir sandalye bulur oturur ve “komutan,” diye söze girer.

Che, soluk soluğa kalmış bir halde Allande’nin sözünü keser: “Bak Allande, senin kim olduğunu biliyorum. 1952 başkanlık kampanyası sırasında yapmış olduğun iki konuşmanı dinledim. Biri çok iyi, öteki çok kötüydü. Bu nedenle, birbirimize tam bir güven duyabiliriz. Zira, senin nasıl bir insan olduğun konusunda çok açık bir kanıya sahibim.”

Önceleri şiddetle irkilen Allande, konuşma ilerledikçe Che’nin Güney Amerika sorunlarına ne kadar hakim olduğunu anladığını yazacaktır. Che, Allande’yi önce Fidel’in kardeşi Raul ile tanıştırır ardından da odasında satranç ve oyun kağıtları bulunan dağınık bir odada Fidel Castro ile…

Allande, Castro’dan etkilendiğinden daha fazla Che’den etkilenir.

Hepinizin de bildiği gibi Che Guevara bir tıp doktoruydu. İster istemez insanın aklı Ali İsmail Kormaz’a kas gevşetici verip evine gönderen Hasan Gülcü’ye, tecavüze uğramış reşit olmayan kızlarımıza “psikolojik travma görmemiştir” raporu veren Adli Tıp doktorlarına, şaklabanlıklarıyla televizyonları süsleyip, görüntüden psikolojik tahliller üreten psikiyatristlerimize, sağlığı ticari bir meta haline getiren etik dışı programları düzenleyen tabiplere gidiyor.

Ama en çok da kendini “devrimci” sanan gazeteci, aydın ve siyasiler akla geliyor. İlkesizlikleri, omurgasız duruşları ve boş konuşmalarıyla…

Che Guevara’dan söz etmeden önce, Fidel Castro’nun devrimle alaşağı ettiği Fulgencio Batista’dan biraz söz etmekte yarar var:

Batista, 1940 yılı Küba seçimlerinde bütün solcu ve ilerici unsurların desteğiyle Küba Cumburbaşkan’ı oldu. Bu şaşırtıcı gelişmenin ardından, Batista’nın gericiliği başladı. Dr. Grau San Martin’e karşı seçimi kaybettikten dört yıl sonra, 1948 yılında yeniden Küba meclisine girdi. 1952 yılında gerçekleştirdiği hükümet darbesiyle hükümetin başına geçti.

Darbeden sonra ilk işi anayasayı kaldırmak oldu. Meclisi dağıttı. Kişi hak ve özgürlüklerini kısıtladı. İşçi örgütlerini kapattı, gazeteleri yasakladı. Çeşitli kesimlerden gelen tepkiler karşısında giderek daha sertleşti. Orduyu ve polis örgütünü ele geçirdi ve geniş yetkiler verdi. Artık Küba sindirilmiş bir ordu ile yetkileri artırılmış bir polis devleti olmuştu.

1959 yılının Ocak ayında Castro ve devrimciler nedeniyle ülkeden kaçmak zorunda kalan Batista, 5 yıl gibi kısa sürede yüz milyonlarca dolar kişisel servet edindi.

Dönelim Güney Amerika tarihine damgasını vuran Che Guevara’nın yaşamına ilişkin ayrıntılara:

Yukarıda yazdığım gibi, Ernesto Che Guevara tıp doktoruydu. Hemen tüm Latin Amerika’yı dolaştı; cüzzam ve tropikal bulaşıcı hastalıklar üzerine çalışmalar yaptı. Hep parasızdı. Hep bisiklet üzerindeydi, hayatını kazanmak için doktorluk dışında her işi yaptı.

1953 yılında tıp fakültesini bitirip de Cablo Blanco cüzzam kolonisinde çalışmaya başladıktan kısa süre sonra, bölgedeki yerli halkla ilgili yaptığı bir çalışma nedeniyle tutuklandı.

Che’nin yaşamındaki dönüm noktasının Peru’da avukat Ricardo Rojo ile tanışması olduğu söylenir. Avukat Rojo onun Venezuela yerine Guatemala’ya gitmesine neden oldu. Guatemala’da dağ köylerinde doktorluk yaptı. Solcu Abenz hükümeti devrilince Guatemala’yı terk edip Meksika’ya geçti.

İşte tam bu noktada Che ile Castro ailesinin yolları kesişti. Meksika’da önce Raul Castro, ardından Fidel ve onun arkadaşlarıyla tanıştı, Küba devrimine aktif olarak katıldı.

O sıralardaki Güney Amerika tablosu ise şöyleydi:

1952 yılının 3 Aralığında Venezuela’da General Marcus Perez Jimenez rejimi resmen iktidara gelmişti. General Marcus Perez yetkileri üzerine almış ve bir süre sonra da diktatörlükle ülkeyi yönetmeye başlamıştı. Polise olağanüstü yetkiler verilmiş, ordu neredeyse tasfiye edilmişti.

Aynı yılın 9 Nisan tarihinde Bolivya’da Devrimci Ulusal Eylem (MNR) bir halk ayaklanması sonucunda iktidarı yeniden ele geçirdi. Paz Estenssero cumhurbaşkanı oldu. Bu başarı, Güney Amerika’nın geleceği açısından sanki bir kilometre taşı gibi görüldü.

1953 yılının 13 Haziran’ında Kolombiya’da General Gustave Rojas Pinilla, mevcut iktidara karşı bir hükümet darbesi düzenledi.

24 Ağustos 1954’te Brezilya’da cumhurbaşkanı Getulio Vargas intihar etti. Aynı yılın 18 Mayıs’ında Kolombiya’da komünist partizan örgütlerine sistematik saldırılar düzenlendi. Sumapaz’dan Tolima’ya büyük yürüyüş bu dönemde gerçekleşti. 30 Haziran 1954’te Guatemala’da United Fruit Company tarafından örgütlenen ve paralı askerlerden oluşan bir ordu Honduras’ı aşarak ülkeyi işgal edip, rejimi devirdi.

Kısacası, Simon Bolivar’ın hayali ülkesi karmakarışıktı. Bu koşullarda önce Küba’dan başlamak en doğrusu olacaktı.

Küba devrimi böyle başladı ve tüm dünyaya rahatsızlık ve rahatlığı aynı anda sağlayan bir örnek oluşturdu.

1965 yılına kadar Küba’da Castro’nun yanında kalan ve devrimin bütün kademelerinde görev üstlenen Che, aynı yılın Eylül ayında tüm görevlerinden istifa ederek Küba’dan ayrıldı. Şöyle demişti o sırada:

“Sanırım beni Küba’nın sınırları içinde devrimine bağlayan ödevden payıma düşeni yerine getirdim. Şimdi senden (burada kastedilen Fidel Castro’dur), arkadaşlardan ve artık benim de halkım olan halkından izin istiyorum. Dünyanın başka köşeleri var. Benim çok da önemli sayılmayacak yardımlarıma muhtaç insanlar var. Küba’nın başında olman nedeniyle yüklendiğin sorumluluklar yüzünden dileyip de yapamadığın şeyi belki ben yapabilirim.”

Birkaç ay Che’den haber alınamadı. Küba’yı terk ettikten dört ay sonra, 1966 yılının Ocak ayında Havana’da toplanan Üç Kıta Konferansı’na gönderdiği bildiriyle ortaya çıktı. Dünya devrimci duvarlarını süsleyen o ünlü deyişi yazıyordu bildiride: “Ölüm nereden ve nasıl gelirse gelsin… Savaş sloganlarımız kulaktan kulağa yayılacaksa ve silahlarımız elden ele geçecekse ve başkaları makinalı tüfek sesleriyle savaş ve zafer nağralarıyla cenazelerimize ağıt yakacaksa, ölüm hoş geldi, safa geldi!”

Bolivya’daydı. Gerilla savaşı örgütlemekteydi.

7 Ekim 1967 gecesi, Higueras yakınlarında pusuya düşürüldü. 8 Ekim sabahı bacağından yaralı olarak ele geçti. Sorguya çekmek istediklerinde ağzından tek söz alınamadı.

9 Ekim 1967 günü, öğleye doğru, astım krizi had safhaya varmış ve bacağından yaralı bu “devrimci” kartalı, “uzatmalı” çavuş Mario Terzan öldürdü. Çavuş Terzan öylesine korkuyordu ki yaralı kuş gibi yatan Ernesto Che Guevara’dan, tüfeğindeki tüm mermileri üzerine boşalttı.

Mümtaz İdil

Odatv.com

5.11.2013 (A. Mümtaz İdil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

İdam tartışmalarına hiç bu açıdan bakmadınız

Hala çözülemeyen cinayet

SMS diliyle Anna Karenina

AKP Cadı Avını Kimden Öğrendi

Tek rüzgar buradan geliyor

3. Dünya Savaşı buradan çıkmaz

Vezir'in yetkileri Şah'a devredilse satranç nasıl bir oyun olurdu.Başkanlığı Birde Böyle Okuyun

Yaşantımızı "Evet" ile "Hayır" arasına sıkıştıranlara inat

KİTAPLAR SUÇ ALETİ OLURSA...

BENİ KRALDAN DAHA YETKİLİ KILIN

Referandumlardan hep bu sonuç çıkıyor

Hammurabi kanunları bile daha insaflı

Bilinmeyen Marlon Brando

İşte yine yakalandın alçak!

" Fidel Arkadaşımdı"

Türbanlılar TÜYAP'ta en çok hangi kitapları aldı

Ölüm... Seni yazmak hep bana mı düşecek

Emre Kongar'ın odasında unuttuğum mektup

Terk ettim...

İşte Gerçek Bu...

Mastroianni ve Cep Telefonu

Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

Hollywood'u ilk kim boyadı

Mastroianni, Connery ve Tarık Akan

Adım adım anarşizme

Erdoğan'ın tek şansı kaldı

ABD bugüne kadar başarısız olmamıştı

Erdoğan, dimdik ayakta kalacağını sanıyordu

Erdoğan tarihe nasıl geçmek istiyor

Numan Kurtulmuş’un pervasızlığı nereden geliyor

Zarrab olayı öyle bir patlayacak ki, bazıları Nagazaki ya da Hiroşima'yı arayacak..

Soruyorum: Topyekün savaşı istiyor musunuz?

Binali Yıldırım bunalacak ve bir süre sonra istifa etmek zorunda kalacak .göreceksiniz

Günün özeti...

O ülkeyi düşük profilli başbakan yönetmişti

ABD kimin başkan olmasını istiyor

Attila Özdemiroğlu'nu yazdı.Kanser yakamıza yapıştı hep güzel insanlarımızı seçiyor

Yandaş gazetecilik tarihinin en önemli örnekleri ne zaman ortaya çıktı

Yandaşlara basın tarihi dersi

En çok satan gazetenin yazarları da bunu diyorsa bırakalım gidelim ülkeyi

Bu diktatör size çok tanıdık gelecek

Cezayir ' kurtarıcı 'olarak bir diktatöre sığınınca neler olmuştu

Marks'tan sonra en büyük beyindi

İslamiyet'teki bu 'mezhep kavgaları'yüzyıllar sürmeyecek

Tek tek avlıyorlar hepimizi

Editörden: Göreve davet ...

Kara Yorgi

Seçimin asıl galibi sosyal medyadır

Alis kâbuslar diyarında

Kadınların umutları ne zaman çiçeğe duracak

SENİ ESKİMEYEN YAŞLI ELLERİNDEN TANIDIM

Çetin Altan ' Kandırıldığını bile anlayamadan ' veda etti

On gün neredeydin be kadın!

IŞİD'i bir kenara koyun yapanı kutladığına göre...

Artık korkmuyorum Vehbi, arayabilirsin...

Dengesiz

1 Kasım kaosuna doğru adım adım

Neydi Rosenbergler olayı?

Müzik ve dans devrimdir

BİR EYLÜL SABAHIYDI ŞEYTANIN KIPIRDANMAYA BAŞLADIĞI GÜN

Anayasayı ortadan kaldırmak istiyorsunuz

Yanılıyorsun Cemil Bayık

Kavramları pistoletle vuramazsın Yiğit...

Uğur Mumcu hiç beklemediğim bir şey yaptı

Gelen gideni aratır kuralını yaşayacağız gibi.

DARBE KELİMESİNİN İÇİNİ BOŞALTIRSANIZ, YERİNİ DEVRİM ALIR

Osmanlıcayı biz öğreniriz, siz önce Türkçe öğrenin

Rennan Pekünlü

SOSYALİST DEVLET BÖYLE OLUR İŞTE

Halit Çelenk

Unuturuz, çok çabuk unuturuz. Yeni felaketler gelinceye kadar.

Reza Zarrab kaç Faust'u zehirledi

Erdoğan; Berkin'i en azından mezarında rahat bırak

Floransa'dan İstanbul'a uzanan cinayetin içyüzü

IŞİD'ten Spartacus taktiği

Taha Akyol'un konukları bu sorulara yanıt veremiyor

Türk siyasetindeki zarafeti kim bitirdi

Bırakın o polisler bedelini ödesin

Bazı Arkadaşlarım Kemal Kılıçdaroğlu'na bu kadar yüklendiğimi sorguluyor

Şimdi öldüm ve cennetteyim

Bizim kuşak kaybolup gitti

Başbakanlık'ı onun Kürtçe şarkılarıyla inlettik

Gece bu mevsimde karabasan gibi çökmüyor

muhalefetin aklına gelmemiş olması mümkün mü

SOMA ÖNCESİ, ÇOK ÖNCESİ BİR YAZI

BİR İNAT UĞRUNA CUMHURBAŞKANI DAYATMASI

Madımak yobazlar kadar sosyal demokratların da katliamıdır

21 Milletvekili ve BlackJack Örneği

EMine Ülker Tarhan'ın Adaylığı...

Güldal Mumcu, Uğur Mumcu , Ekmeleddin İhsanoğlu

Düzgün bir aday göster, kaybet

Bunu yazmadan edemeyeceğim.

İşler tuhaflaşıyor.

Gelelim şu bayrak indirme işine.

Yanılmışım..

Enver Aysever- Sırrı Süreyya Önder Üzerine

PİRUS ZAFERİ

UTANMADIN MI HASAN KARAKAYA?

Ali İsmail'i eve gönderen doktor hala hastalara ilaç yazıyor

BEKİR BOZDAĞ ARTIK NEMESİS'TİR GERİSİ BOŞ

'HAVA KURŞUN GİBİ AĞIR...'

İran'ın paralel devleti neler yapmıştı

Dünya ülkeleri arasında yolsuzlukta durumumuz ne

O kutunun içinde bilmek istemeyeceğiniz şeyler var

DIŞARI DEĞİL, İÇERİ BAKIN

Çarşı'ya yapmadıkları bir bu kalmıştı

Dostoyevski verdiği o sözü niye tutmadı

CHP'nin ABD seyahati geleceğini belirleyecek

Muhalefet rahatını bozmak istemiyor

AKP- Cemaat kavgası Katolik- Protestan kavgası

Eminağaoğlu'na polis tuzağı

Kiraz resmi yapıyorsan kuşlar için yapma

Haddinizi bilin. Yalakalığın sonu ayakçılıktır

İran'ı öpüp başınıza koyun

Ekim Devrimi'nden alacağınız çok ders var

' O o..pu Cumhuriyeti başlarına yıkacağız '

Hâlâ bunlardan utanmıyorsan Koyver Türkiye'yi rahvan gitsin

SİLİVRİ ÖLÜLER EVİ

Bu Nobel ödülü muhteşem bir dönüşün habercisidir

Devlet sanatçısı bal gibi olur

O kadar çok kendinde çoğaldın ki...

DERSİM VALİSİ KİM OLUR DERSİNİZ?

Çarşı o maçta hangi sloganı atardı

Bu tartışmaları Türkiye'de asla göremezsiniz

Ali İsmail'in annesi: Utana utana yaşasınlar..

Türkiye yeni bir parti ile Suriye oyununa dahil edilir mi ?

Ulusal Kanal ve Halk tv'ye bu filmleri öneriyorum

AKP TRAMVAYDAN İNDİ, MUHALEFET TREN İSTASYONUNDA TRAMVAY BEKLİYOR

Hangi partilerin karnesinde koca bir sıfır var

Ali'yi bir avukat ordusu savunmalı, yoksa...

İspanya İç savaşı ile Gezi direnişinin ne ilişkisi var

Erdoğan'ın Çapı Yetmedi: Konu Mısır...

İşte bu dönemin unutulmayacak isimleri

Bundan sonra Tarhan değil CHP düşünsün

Duran adamlar akil adamları geçti

AKP bundan sonra ne yapacak

Günü kurtarabilirsin yarını asla

Şapkadan hangi renk tavşan çıkacak?

Masaya biranın dökülüşünü koydu

Sözün Bittiği Yer: Suriye'de şehit olan Türkler var"

Filmci Genel Kurmay Başkanımız

Gündem Değiştirmek için , Bu kadar da aşağılara inilir mi?

CHP'ye biraz anarşizm lazım

Murat Bardakçı Eyfel'i yıkıp avm yapar mı ?

Doğru dürüst yanıt verin Sayın Vali

YANLIŞ ZAMANDA YANLIŞ YERDE OLMAK

ABD' DEN EN SERT FIRÇA

Bu karar Fazıl Say'ın susturulmasıdır

Akil adamlar Erdoğan'ın Goebbelsler'i mi

Akil değil sakil adamlar

LEONARDO DA VİNCİ DÖNEMİ BİTTİ...

Dört Bir Taraf müzikten ne anlar

BÖYLE BİR SAHAF VAR MI SİZDE?

ATA SOYER...

Yazar olmak isteyenler bu yazıyı okusun

' ŞEYTAN DÜN BURADAYDI '

HASAN PAŞA KÜTÜPHANESİ

HESAPLAŞMA...

Merhaba...