EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR

Temel Demirer

EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR

“Ve tanrıya itaat ettiğimizi sanırken,

aslında insanlara itaat ediyoruz.”[1]

 

Mehmet Şevket Eygi’nin ölümü üzerine Twitter’dan mesaj yayımlayan AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı  Erdoğan, “Ülkemizin yetiştirdiği en önemli mütefekkir ve münevverlerden biri olan Muhterem Mehmed Şevket Eygi Beyefendi’nin vefatını derin bir teessürle öğrendim,”[2] deyip; onu ilk tanıdığı yerin Babıali’deki Bedir Yayınevi olduğu vurgusuyla, “Kalemin yanında en önemli özelliklerinden bir tanesi de estetik anlayışıydı. Müslüman’ın estetiğine çok dikkat etmesini ifade ederdi,”[3] dedi!

“Estetik anlayışı”(?!); “Bilmiş olunuz ki, büyük fırtına patlamak üzeredir. Müslümanlar ile kızıl kafirler arasında topyekûn savaş kaçınılmaz hâle gelmiştir. İmtihan günleri gelip çatmıştır. Kaderden kaçmak, kurtulmak ne mümkün... Komünizm küfrüne karşı derhâl silahlan. İslâm’da askerlik ve cihad ihtiyari değildir, mecburidir. Allah ve ona kulluk borcunun içinde cihad farizasının da bulunduğunu bir an bile unutma. Stalin ve benzeri deccallerin piçleri olan kızıl veletler sokaklara dökülüp Türkiye’yi yıkmak isterlerse bütün Müslümanları karşılarında bulmalıdırlar... Onlarda taş, sopa, demir, molotof kokteyli mi var? Biz de aynı silahları kullanmaktan aciz değiliz... Herkes vazifeye koşsun, herkes komünizm küfrüyle savaşa hazırlansın. Komünistler ve onları destekleyen hain şahıs ve müesseseler kahr edilsin... Bir Müslüman yüz komüniste bedeldir. Müslümanlar, komünizmle çarpışan devlet kuvvetlerine yardımcı olsunlar... Not: ‘Bir şeyler’ olursa, silahlar patlar patlamaz, vazifeye koşmağa çalışacağız. İnşallah kızıl kafirlerin, Deccal uşağı dinsizlerin tepelerine birer intihar uçağı gibi ineceğiz,” satırlarıyla müsemma Mehmet Şevki Eygi bu satırları 68’lerin 6. Filo’yu protestolarına ilişkin olarak kaleme almıştı! Ne estetik ama!

Ve “50 sene sonra, ‘silahlanma’ ve ‘kafirlere ölüm’ çağrıcı başı gerici dinci ‘kafir’, ‘İstanbul Beyefendisi’ ilan edildi! Günümüz neo-liberali, eski siyasal İslâmcı Ahmet Hakan örneğin, bu gerici saldırganı, ‘tam bir İstanbul beyefendisi’ olarak tanımladı. ‘İncelikli zevklerin peşinde’ olduğunu yazdı.”[4]

Sakın ola kimse unutmasın, unutturmasın; bunlar, ABD aşığı İslâmcı şiddetin örneğidir!

* * * * *

Hatırlayın: ABD’nin 6. Filosu Ekim 1967’de Türkiye’ye gelecekti. Bunu öğrenen devrimci gençler bir dizi protesto hazırlığı yaptı. İTÜ, Yıldız Teknik ve ODTÜ Talebe Birlikleri, 7 Ekim 1967’de ABD’yi protesto eden ve karaya çıkışlarını engellemeyi amaçlayan bir miting düzenlediler. Geç saatlere kadar beklendi fakat 6. Filo’dan hiçbir asker karaya çıkmadı.

Aynı günlerde Türkiye Milliyetçi Öğretmenler Konfederasyonu Genel Başkanı Selahattin Arıkan, “Solcuların işi azıtmaları hâlinde kahraman Türk ordusu müdahale edecek ve Yunanistan’da olduğu gibi komünistlerin hakkını avuçlarına sokacaktır,” açıklamasında bulunmaktaydı. 17 Temmuz 1968’de ise protestoya katılanları yakalamak için İTÜ Öğrenci Yurdu’na polis baskın yaptı ve İstanbul Hukuk Fakültesi öğrencisi Vedat Demircioğlu pencereden atılarak katledildi.

İki yıl sonra 10 Şubat 1969’da 6. Filo Dolmabahçe’ye bir kez daha geldi. Ülkenin önemli illerinde yapılan ilk protestolardan sonra öğrenci ve işçi örgütleri 16 Şubat 1969’da İstanbul’da “Emperyalizme ve sömürüye” karşı miting düzenleme kararı alırlar. Yürüyüş Beyazıt’tan başlayıp Taksim Meydanı’nda sona erecektir. Tüm yasal izinler alınır ama yürüyüş günü yaklaştıkça devletin kışkırtmaları artar. Gerçekleşmesi düşünülen bu eylemle elbette başta ABD emperyalizmi olmak üzere yerli işbirlikçileri de yakın ilgilidirler. “Dinimize, bayrağımıza hakaret ediliyor” kışkırtmalarıyla başta Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) olmak üzere birçok faşist örgütlenme 14 Şubat’ta bir miting düzenlerler.

“Bayrağa saygı” adı altında yapılan bu mitingde emperyalizm karşıtlarına ölüm çağrıları yapılarak şunlar söylenir: “Ey Müslümanlar! Pazar günü Taksim’de komünistlerin mitingi var. Allah’ını seven, dinini seven, karısının namusuna sahip çıkmak isteyen herkes, Pazar günü saat 14.00’te Taksim’de solcuları, komünistleri öldürmek için gelsin.” Her geçen gün gerginlik yükseltilmektedir.

Mehmet Şevket Eygi de, ABD 6. Filo’suna siper olmak üzere İslâmcı Türk gençlerine cihat çağrıları yapmaktadır.

İlerici-devrimci gençlerin çağrısıyla gerçekleşen yürüyüş ise 16 Şubat 1969 günü Beyazıt Meydanı’nda başlar. İşçi ve emekçilerin de destek verdiği yürüyüşe 30 bin kişi katılır. ABD 6. Filo’sunu protesto etmek üzere Sultanahmet, Sirkeci, Karaköy, Tophane üzerinden Taksim istikametine doğru yürüyüşe geçilir. Yürüdükçe sayıları artan ve 40 bine yaklaşan eylemciler, “Emperyalizme hayır, sosyalizme evet!”, “Köylüye toprak yok, ABD üslerine toprak çok!”, “Vietnam’da barınamayan, Türkiye’de tutunamaz!” vb. sloganları atmaktadırlar.

Yürüyüş devam ederken, “Dinimize sövdürmeyiz” diyenler de ellerinde silahlarıyla Beyazıt Camii ve Taksim Meydanı’nda toplanmışlardır. Yaşanacak bir kargaşada yanlışlık olmasın diye katliam tüm detaylarına kadar planlanmıştır. Saldırı esnasında gerici ve faşistler zarar görmesin diye polisler tarafından kendilerine silah ve sopalarla beraber mavi kurdeleler dağıtılmıştır. Gerici ve faşistler Marmara Oteli’nin önünde eylemcilere saldırır. Bu katliamda TİP üyesi işçiler Ali Turgut Aytaç ve Duran Erdoğan katledilirken yüzlerce kişi de yaralanır.

Böylesine organize bir saldırı sonrasında ise sadece 4 kişi yargılanır. Bu kişiler de ellerinde bıçakla insanları bıçaklarken fotoğrafı çekilenler veya bu fotoğraflarda duruma müdahale etmezken görülen polis memurlarıdır. Bu kişilerden sadece ikisi tutuklansa da tutukluluk süreleri birkaç ayı aşmaz.

* * * * *

1969’da yaşanan/yaşatılanların hikâyesi, 1946’lara, camiye asılan “Welcome” mahyasına kadar uzanırken; 1969’u anlamak için önce 1946’yı anlamalıyız…

“Nasıl” mı?

1944 Kasım’ında ölen, Türkiye’nin ABD Büyükelçisi Münir Ertegün’ün cenazesini Türkiye’ye getirme bahanesiyle yola çıkan Missouri zırhlısı, 5 Nisan 1946’da İstanbul’a geldi. I. Dünya Savaşı’ndan kalma Yavuz, Sultanhisar ve Demirhisar gemilerince Çanakkale’de karşılandı.

Missouri, Kızkulesi önünde “Welcome” (Hoş geldiniz) pankartıyla selamlandı… Gelişinin anısına PTT, “Missouri” adlı 3 pulluk bir seri yayınladı… Şerefine TEKEL de 50 sigaralık özel sigara üretti… Gelişi anısına, Hereke halı fabrikasında 18 küçük halı üretildi… Gelişi öncesinde Karaköy-Beşiktaş sahili arasındaki evler ve Beyoğlu’ndaki bazı binalar boyatıldı… Jest olsun diye Taksim’e büyük bir Missouri resmi kondu… ABD mürettebatının hoşuna gitmesi için gece kulüpleri ve barların önüne “Welcome” ve “Burada İngilizce konuşulur” yazılı tabelalar konuldu… Yine mürettebatı en iyi koşullarda “ağırlamak” ve “rahatlatmak” için İstanbul genelevleri beyaza boyanıp hayat kadınları muayene edildi… Ve nihayet Dolmabahçe Sarayı’nın hemen yanı başındaki Bezm-i Alem Valide Sultan Camii’nin minareleri arasına “Welcome” mahyası asıldı.

Aslı cami minareleri arasına asılan o mahya, Türk-ABD ilişkilerinin geleceğine ışık tutmuş oluyordu! 1946 ile Marşal Yardımı, Truman Doktrini, ABD ile imzalanan ikili anlaşmalar ve Missouri’nin gelişi bunların işaretiydi.

1969’da ABD 6. Filosu Türkiye’ye geldi. Filo, ilk durağı olan İzmir’de protestoyla karşılaştı. Anti-emperyalist öğrenciler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları ABD emperyalizminin simgesi durumundaki filonun İzmir’e girmesini istemiyordu.

  1. Filoya “Defol” diye bağıranlar içindeki en ilginç grup, hiç kuşkusuz “genelev çalışanlarıydı”. 1946’da Missouri zırhlısını “çiçeklerle” karşılayan İstanbul genelevlerinin aksine, 1969’da İzmir genelevleri, ABD askerlerine kapılarını kapatarak, dünyada görülmemiş bir eyleme imza atmışlardı.

1968 Temmuz’unda, İstanbul’da sürekli protesto edilen ve tartaklanan ABD askerlerinin korunması için, dönemin AP İçişleri Bakanı milliyetçi Faruk Sükan, emniyet teşkilatına kesin emir verdi. Bu emir üzerine İTÜ yurdunu basan polis, devrimci genç Vedat Demircioğlu’nu camdan aşağı atıp katletti.

Anti-emperyalist 68 kuşağı, 6. Filo’nun İstanbul’a gelmesine karşı hazırlıklar yapılmıştı, karaya çıkan ABD askerleri denize dökülecekti.

Taksim’de Deniz Gezmiş’in önderliğinde toplanan yüzlerce genç, Dolmabahçe’ye yürüyüşe geçti. “İstanbul, Amerikan genelevi… olamaz” diyen gençlerin etrafında kısa sürede halktan ve esnaftan binlerce kişi toplandı. Yakalanan tüm ABD askerleri de denize atıldı

13 Şubat’ta Çemberlitaş’ta başlayan yürüyüşte taşınan pankartlarda “Türkiye 6. Filo’nun genelevi değildir”, “Amerikalı it, evine git”, “Ya İstiklâl, Ya Ölüm” yazmaktaydı.

16 Şubat 1969’da anti-emperyalist gençler ve işçiler Beyazıt’tan Taksim’e yürüyüşü başlattı. 40 bine yakın bir kalabalık toplandı. Pankartlarda, “Geldikleri gibi gidecekler”, “Emperyalizm ve yerli uşaklarına karşıyız”, “Rezil Coni bir daha gelme”, “Amerikan iti toprağımızda havlayamaz”, “Amerika’yla tartışılmaz, savaşılır”, “Yaşasın ezilen dünya halklarının kurtuluş savaşları”, “Emperyalizm ve sömürüye karşı işçi yürüyüşü…”

Böylesine büyük bir halk tepkisine rağmen 6. Filo, Kabataş açıklarında durmaktaydı ve 68 kuşağının anti-emperyalist gösterileri, (1946’dan itibaren palazlanmaya başlayan) İslâmcı gençleri çok rahatsız etmeye başlamıştı.

12 Şubat 1969 tarihli Bugün gazetesi “Tarihimizin en kara günü” manşetiyle çıkarken; Mehmet Şevket Eygi de 11 Şubat’ta Beyazıt Kulesi’ne kızıl bayrak çeken “kızıl komünistlere” hadlerinin bildirilmesi gerektiğini yazmıştı; 14 Şubat’ta MTTB, “Bayrağa saygı toplantısı” yaptı.

Komünizmle Mücadele Derneği (KMD), Türkiye’nin dört bir yanından cahil insanları “Cami’ye Saygı” mitingi düzenlemek bahanesiyle İstanbul’a toplamaya başladı. Bu miting, 6. Filo’nun İstanbul’a geleceği 16 Şubat’ta 6. Filo’nun hemen karşısındaki Dolmabahçe Camii’nde yapılacaktı. Gerçek amacın camiye değil, ABD’ye ve 6. Filo’ya saygı ve bekçilik olduğu açıktı.

Ayrıca Mehmet Şevket Eygi’nin, “Büyük fırtına patlamak üzeredir. Müslümanlar ile kızıl kafirler arasında topyekûn bir savaş kaçınılmaz hâle gelmiştir... Ezanlar susturulmasın, Müslümanlar komünizmle çarpışan devlet kuvvetlerine yardımcı olsunlar,” çağrıları da “kan” kokuyordu.

KMD Genel Başkanı İlhan Darendelioğlu da kışkırtıcılardan biriydi: “Pazar günü komünistler miting yapacak, biz bu mitingde savaşacağız. Silahı olan silahıyla, olmayan baltasıyla gelsin,” demişti.

  1. Filo İstanbul’a girmeye hazırlanırken saflar da belirginleşmişti: Bir tarafta anti-emperyalist, bağımsızlıkçı, ABD karşıtı “solcu” gençlik; diğer tarafta ise dinci, ABD yandaşı “sağcı” gençlik…

Solcu gençlik, “Yankee go home” diye bağırmaya hazırlanırken, Sağcı gençlik, “Komünistler Moskova’ya” diye bağırmaya hazırlanıyordu. Yani, bir tarafta ABD emperyalizmine başkaldıranlar, diğer tarafta ise ABD emperyalizmine başkaldıranlara saldıranlar vardı.

16 Şubat 1969 Pazar günü kamyonlarla ve otobüslerle Anadolu’nun her yanından taşınan dinci-ülkücü komandolar, Dolmabahçe’de demirli 6. Filo’ya ait bir gemiyi “kıble” yapıp namaz kıldılar.

Tekbirlerle kılınan “cihad” namazından sonra “Ya tam susturacağız, ya kan kusturacağız”, “Kanımız aksa da zafer İslâm’ın” sloganlarıyla Taksim’e yürüdüler. Burada binlerce militana bomba, taş, sopa, satır dağıtıldı. Taksim’e anti-emperyalist gençlik liderlerinin resimleri asıldı. Duvarlara “Görüldüğü yerde öldürün” ilanları yapıştırıldı.

Taksim Meydanı’na giren korunmasız halk, karşısında birden bire bu “ABD cihatçılarını” buldu. Polisle birlikte halkın ve anti-emperyalist gençlerin üstüne saldıran “gericiler”, ellerindeki bombalar ve bıçaklarla birçok kişiyi yaraladı; Ali Turgut Aytaç ve Duran Erdoğan’ı ise öldürdü.

İçişleri Bakanı Sükan, olayları “Sağcılara Molotof atan solcuların” çıkardığını açıkladı. Kanlı Pazar diye tarihe geçen olayların sorumlusu olarak Türkiye İşçi Partisi’ni (TİP) gösterdi. Demirel ise “Bunlar hür olan memleketlerin işaretidir,” demekle yetindi[5] yetinmesine ama!

“Kanlı Pazar”ın video görüntüleri TRT tarafından kaydedilip, hatta Mart ayında “Kanlı Pazar” adıyla yayınlanacakken; Başbakan Süleyman Demirel devreye girip, TRT’deki bu yayını önledi. (Gazeteci Atılay Kayaoğlu ise Ali Turgut Aykaç’ın öldürülüşünü çektiği fotoğrafıyla yılın en iyi fotoğrafı ödülünü aldı...) 

Ve 1969’da Mehmet Şevket Eygi’nin, ABD 6. Filosu’nu protesto edecek solcu gençlere karşı neden o kadar büyük bir kampanya yürüttüğü çok sonradan anlaşılacaktı. Kanlı Pazar’dan tam 20 gün sonra Mehmet Şevket Eygi adına Cidde’den gönderilen tam 350 bin dolar,[6] Hollanda da bir bankaya yatırılmıştı.[7]

* * * * *

Evet hâl buydu!

Ancak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş yanında ‘İlim Yayma Vakfı’, ‘Önder İmam Hatipliler Derneği’, ‘MTTB’, ‘Siyer Vakfı’, ‘Yedi Hilal Derneği’, ‘Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi’ ile ‘Birlik Vakfı Gençlik Platformu’nun da taziye mesajları yayınladığı[8], “derin teessürler”in bildirildiği zata değgin “estetik” budur; ancak Eygi(‘giller) şahsında başka artılar da var elbette!

“Kanlı Pazar” saldırı öncesinde ‘Bugün’ gazetesinden cihat çağrısı yapan Eygi’nin 1959’dan itibaren Özel Harp Dairesi’nde (ÖHD) Fethullah Gülen ile birlikte “komünizmle mücadele faaliyetleri” için görevlendirildiğini, Genelkurmay İstihbarat Dairesi eski Başkanı Emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin 10 Aralık 2018’de yayımlanan söyleşisinde açıklayıp, “Fethullah Gülen, Mehmet Şevket Eygi gibi isimler 1959’da ÖHD içerisinde görevlendirildi. Görevleri, ‘Yeşil Kuşak’ projesi çerçevesinde komünizmle mücadele faaliyetleriydi,”[9] demişti. 

Bu kadar değil; 6. Filo’nun İstanbul macerasına mündemiç daha da fazlası var!

* * * * *

Çünkü ‘68, devrimci harekette bir dönüm noktasıyken; 6. Filo’ya karşı Dolmabahçe Direnişi de söz konusu sürecin önemli bir momentiydi. 6. Filo’nun İstanbul’a gelişi anti-emperyalist mücadelenin fitilini ateşleyecekti.

Bu tabloda Vedat Demircioğlu’nun pencereden aşağıya atılarak katli, devrimci öğrencilerde derin bir öfke ve nefret oluşturdu. Öğrenciler valiliğe doğru yürüyüşe geçti. Az bir mesafe kala polis barikatı ile karşılaşan öğrencilerin barikata yüklenmesi sonucu saatlerce süren bir sokak çatışması meydana geldi. Ertesi gün, Vedat Demircioğlu’nun cenazesini alamayan devrimci öğrenciler sembolik bir tabutla yürüyüşe geçtiler. Binlerce öğrencinin katıldığı bu yürüyüşe polisin saldırması sonucunda yine saatlerce süren çatışmalar meydana geldi.

Süreç içinde ODTÜ öğrencileri de gelişmeler ilgisiz kalmadı. Sosyal-demokratların elindeki Öğrenci Birliği’ne rağmen örgütledikleri forumda boykot kararı alırlar. Boykot, ODTÜ’ye özgü iki temel taleple başlatılmıştı: ABD eğitim sistemine son, öğrenciler yönetime katılsın!

Hızla tüm ODTÜ’ye yayılan bu boykotla beraber ABD’nin kültür kalesi çatlamaya başlamıştı. ABD kültürünün gençlik içerisine sorunsuzca yayılacağı düşünülen bir kale, devrimci gençlerin darbeleri ile yıkılmış oldu. Boykotun en büyük başarısı ise buydu.

1968’de Vietnam’da görev almış ve katıldığı kirli operasyonlarla tanınmış CIA şefi Robert William Komer’in Türkiye Büyükelçisi olarak atanması, anti-emperyalist çevrelerde sarsıcı bir etki oluşturdu. Vietnamlı devrimcilerin Honço (kasap) olarak adlandırdıkları Komer, rektörlük tarafından ODTÜ’ye davet edildi.

Komer’in üniversiteye geldiğini haber alan öğrenciler, geniş kitleler hâlinde rektörlüğün önünde toplandılar. Üzerinde ABD forsu bulunan Komer’in arabası ABD ve rektörlük karşıtı sloganlarla ters çevrilip, ateşe verildi. ODTÜ öğrencileri, itfaiyenin arabayı söndürmesine izin vermediler.

Eylem sonrası rektörlüğün ODTÜ’yü kapatmaya karar vermesi öğrencilerin tepkisine neden oldu. Bunun üzerine bir direniş komitesi kurularak, okulu ve yurtları terk etmeme eylemi başlatılması kararlaştırıldı. Bu sırada öğrenci önderlerinin mahkemeye yaptığı “okulu tatil” kararına yönelik iptal başvurusunun kabul edilmesi üzerine, ODTÜ anti-emperyalist gençlik hareketinin merkez üssü hâline geldi ve büyük bir prestij kazandı.

Bu çerçevede İTÜ yurtlarında katledilen Vedat Demircioğlu’dan sonra, 23 Eylül 1969’da ABD emperyalizminin uşakları tarafından planlı olarak katledilen bir diğer devrimci de ODTÜ’de okuyan Mustafa Taylan Özgür’dü.

İstanbul’da polislerce arkasından vurulan Taylan Özgür’ün katili yargılanmadı, “Bilinmiyor”(!) denildi, korundu, gizlendi.

Taylan Özgür’ün katledilmesi ardından Ankara’da on binlerce öğrenci, öğretim görevlisi, işçi cenazesine katılırken; Taylan Özgür’ün yoldaşı Sinan Cemgil cenaze töreninde şöyle haykırdı: 

“Bir devrimci kardeşimiz polis kurşunu ile kahpece öldürülmüştür. Devrimci şehitlerin matemini tutacak zamanımız yoktur. Devrimcilerin postunu ucuza satmayacağız. Gün gelecek Türkiye’nin bağımsızlığı ve kurtuluşu için gerekirse hepimiz vurulacağız. Bunlar bizi korkutmuyor, üzmüyor ancak kinimiz bileniyor. Taylan Özgür’ün ardından matem tutmayacağız, mersiyeler düzmeyeceğiz. O, 24 saatini devrime adamış bir kişiydi. Yapılacak çok işlerimiz vardır, ikinci kurtuluş savaşının ilk kurşunlanan devrimcilerinden sonra bizler de düşebiliriz, bunu korku değil varacağımız şerefli bir nokta olarak kabul ediyoruz. Taylan, Komer’in arabasını yakarak devrim için ilk kıvılcımı atmıştı. Bu kıvılcım devam ettirilecektir. Türkiye’de CIA artık bir adam temizleme kampanyası açmıştır. Yılmıyoruz, korkmuyoruz.”

* * * * *

Özetin özeti: 6. Filo ikinci gelişinde ABD askerini “komünizmle mücadele” adı altında savunacak yerli güçler örgütlenmişti. Protestocular 16 Şubat 1969’da karşılarında yalnızca onları durdurmak isteyen polisi değil, aynı zamanda Eygi’nin silahlanıp cihada çağırdığı kitleyi de bulmuşlardı.

Aralarında mesela, 2019 yılında 5 Mayıs’ta ölen, İstiklal Savaşını “Keşke Yunanlılar kazansaydı” diyebilecek kadar Cumhuriyet nefreti dolu Kadir Mısırlıoğlu da vardı…

Konuşmalarıyla İslâmcıları devrimci karşı sokağa davet eden MTTB Başkanı, eski Meclis Başkanlarımızdan İsmail Kahraman da…

“Kıble de o tarafta” diye Boğaz’a demir atmış ABD savaş gemisi istikametinde namaza da duranları da olacaktı. Sonra saldırı gerçekleşti; 2 kişi öldü, 200 kişi yaralandı, olay “Kanlı Pazar” olarak kayıtlara geçti, 12 Mart 1971 askeri darbesine doğru tırmanan siyasî kutuplaşmanın dönüm noktalarından biri olarak anıldı.

Fethullah Gülen o sırada İzmir’de, Kestanepazarı Camiinde vaizlik ve Kuran Kursu öğretmenliği yapıyordu. Gülen, tıpkı Eygi gibi, KMD üyesiydi, Erzurum şubesi kurucularındandı. Emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin, daha sonra Milliyet’ten Tunca Belgin’e bu isimlerin ÖHD, bugünkü ismiyle Özel Kuvvetler Komutanlığına bağlı Seferberlik Tetkik Kurulu’na (STK) kayıtlı olduğunu açıklamıştı.

ÖHD, aslında ilk olarak STK adı altında Türkiye’nin resmen NATO’ya üye olduğu 1952 yılında kurulmuştu. Diğer NATO ülkelerindeki benzerleri gibi, Sovyet blokuyla çatışma hâlinde cephe gerisi faaliyet gösterecek şekilde örgütlenmiş sivil ve askeri unsurlardan oluşuyordu. Bu sivil örgütlenmelere İtalya’da Gladio, Almanya’da Werewolf, Yunanistan’da Kızıl Post gibi gayrı-resmi mitolojik isimler veriliyordu; Türkiye’de gayrı-resmî ismi Ergenekon idi. İlk olarak 1973’te Başbakan Bülent Ecevit’in kendisine yönelik suikast girişimi ardından “kontr-gerilla” diye sorumlu tuttuğu aslında bu yapıydı.[10]

* * * * *

Buradan hikâyenin -arka plandaki- “Yeşil Kuşak”lı aslına geçebiliriz!

Bu hikâye Türkiye’nin NATO’ya girmesi ve bölgede emperyalizmin ileri bir karakolu olmasıyla başladı. NATO’nun Özel Harp Talimnamelerine göre önce STK sonra da doğrudan Genelkurmay Başkanlığı’na bağlı ile ÖHD adıyla kuruldu. ÖHD, sivil uzantısı Kontrgerilla olarak “Gayri Nizami Harp” stratejisi uyguladı. Askeri güçlere bağlı ama toplumun bütün kesimlerini kapsayacak bir tarzda örgütlenen ÖHD, ABD’nin geliştirdiği komünizmin panzehiri olarak kabul edilen “din ve milliyetçilik” faaliyetini temel alarak psikolojik savaş taktikleri uyguladı.

1953’de kurulan ve giderek tüm yurt çapında yaygınlaştırılan Komünizmle Mücadele Cemiyeti ÖHD’nin legal kolu olarak çalışmaya başladı. Cemiyet, anti-komünist faaliyetin ötesinde üye olanlara, ailelerine ve yakınlarına devletin desteğiyle sağlık sigortası sağlıyordu. 27 Mayıs’tan sonra birkaç yıl faaliyetine ara verdikten sonra 1963’te isminin başına Türkiye sözcüğü ilave edilerek ideolojik ve politik faaliyetini Türkiye Komünizmle Mücadele Cemiyeti olarak sürdürdü.

Derneğin kurucuları ve üyeleri arasında Cemal Gürsel, Süleyman Demirel, Turgut Özal ve Necmettin Erbakan gibi toplumun Türk-İslâm milliyetçiliği temelinde dönüştürülmesinde önemli rol oynayan kişiler de vardı. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in fahri başkanlığını yaptığı dernek, İlhan Darendelioğlu’nun başkan olmasıyla faaliyetini hızlandırdı. Gülen’in 1963’te Erzurum şubesini açtığı derneğin şube sayısı, 1963’de 9’a, 1965’de 27’ye 1967’de 110’a, 1968’de 141’e ulaştı. 1965 yılından itibaren İzmir, Antalya, Adana, Erzurum, Kars ve Trabzon’da mitingler düzenledi.

Derneğin önde gelen üyeleri, İlim Yayma Cemiyeti’nin gelişmesine de önayak oldu. Komünizme, dini değerler ile karşı koymak amacıyla 1950’de Amerika’da kurulan ve dünyaya yayılan Uluslararası Scientology Assosiation’ın adaşı olan İlim Yayma Cemiyeti, 1953 yılında İstanbul’da kuruldu, 1967’de şube sayısı 20’yi buldu. Emekli Kurmay Albay Vehbi Bilimer’in başkanlığında etkinliği artan “İlim Yayma Cemiyeti” ülkeyi baştanbaşa İmam Hatip Okulları ile donatmaya başladı. 50 binden çok “aydın din adamı” yetiştirmeyi amaçlayan Cemiyet’in çabaları sonucu 1968’e kadar açılan İmam Hatip Okulları’nın sayısı 58’i buldu.

Bu dönemde ABD’nin Sovyetler Birliği’ne karşı geliştirdiği “Yeşil Kuşak” projesinin önemli bir ayağını Türkiye oluşturdu. ÖHD, dini ve milliyetçi öğeleri ön planda tutan örgütlerin kurulmasını destekledi veya bizzat kuruluşunda bulundu. MTTB, Yeniden Milli Mücadele Derneği, Milliyetçiler Derneği, Kültür Ocakları gibi farklı frekanslarda milliyetçi ve mukaddesatçı gençlik örgütlenmeleri ile çeşitli tarikatlar bu süreçte boy gösterdi.

Milliyetçi/ülkücü hareketin oluşumu ve siyasal bir harekete dönüşümü ile İslâmi hareketin siyasallaşması bu dönemde gerçekleşti. Milliyetçi-mukaddesatçı yapılanmalar, siyasal ve toplumsal örgütlenmelerde sol kadroları yıldırmak, bastırmak ve gerekirse fiziken etkisiz hâle getirmek için, TİP mitinglerinden devrimci gençlik eylemlerine kadar Türkiye çapında planlı saldırılar yaptı. Türkeş’in CKMP’nin başına geçmesi ile başlayan milliyetçi ve ülkücü hareket, devlet güçlerine yardımcı paramiliter güç olarak ÖHD tarafından kurulan Komando Kampları ile ortaya çıktı. Aynı şekilde Gülen’in vaazlar verdiği Buca ve Edremit ilçelerinde açılan eğitim kamplarında İslâmi gençlik eğitildi. Gülen, kampların amacını şöyle açıklamıştı: “Bir inayet ve bir koruma altında olduğumuz apaçıktı. Urfa’dan, Diyarbakır’dan bile talebe geliyordu. Komünizmin gemi azıya aldığı bir dönemde ona karşı, hem de böyle nizami bir mücadele, geleceğin milliyetçi ve maneviyatçı tarihçilerini derin derin düşündürecektir.”

1967’de Konya’da ortaya çıkan Mücadele Birliği derin devletin desteğinde kısa zamanda birçok kente yayıldı. Şubat 1970’de çıkmaya başlayan haftalık “Yeniden Milli Mücadele” dergisi, 12 Mart’tan bir ay önce orduyu göreve çağırıyordu. Bu grubun lideri olan Aykut Edibali, Hizbu’t Tahrir’in geliştirdiği tezler ve kavramlarla derginin politik stratejisini belirliyordu. Derginin yazarları arasında Cemil Çiçek, Melih Gökçek, Taha Akyol, Ahmet Taşgetiren ve Hüseyin Gülerce gibi isimler vardı.[11]

Ve 1970’li yıllar boyunca ÖHD’nin din ve milliyetçilik ekseninde sürdürdüğü faaliyetin birini Alpaslan Türkeş’in başlattığı milliyetçi/ülkücü hareket, ikincisini de Necmettin Erbakan’ın önderliğini yaptığı Milli Görüş hareketi oluşturdu.

ÖHD, MHP ile MSP’ye bağlı paramiliter güçleri kullanarak 5 bin insanın ölümüne yol açan ve 12 Eylül müdahalesine ortam hazırlayan koşulların yaratılmasında etkili oldu. 14 Mayıs 1970’de kurulan ideolojik ve kültürel üretim merkezi olan Aydınlar Ocağı tarafından formüle edilen Türk-İslâm Sentezi ilkeleri, önce 12 Mart, ardından da 12 Eylül askeri müdahalesinde ordunun devleti ve toplumu yukarıdan aşağıya doğru yeniden düzenleme ve denetleme fonksiyonuyla örtüşüyordu.

Aydınlar Ocağı’nın temel hedefi, solun gelişmesini önlemek ve sağın ilerlemesi için yeni ekonomik, sosyal ve siyasal projeler üreterek bunların devlet ve hükümet politikaları hâline getirmekti. Ocağın kurucu başkanı Süleyman Yalçın’a göre Türk-İslâm sentezi, Türklerin öncülüğünde “İslâm birliğini kurmak, geliştirmek ve Osmanlı’dan miras olarak bu işlevi devir ve teslim almak tasarımıydı.”

Sonrasıysa malum!

* * * * *

‘Türkiye Sağının Değişimi ve MTTB’ başlığıyla çalışma yapan İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü yüksek lisans öğrencisi ve MTTB Genel Başkan Yardımcısı Abdürrahim Boynukalın, çalışmasının “Kanlı Pazar”la ilgili bir yüzleşme anlamı taşıdığı vurgusuyla “Olayın bir derin devlet yapılanması olduğu, sopaların sivil polisler tarafından dağıtıldığı, apartman çatıları ve otellerin üzerinden silahların ateşlendiği sonradan ortaya çıktı,”[12] derken; Yavuz Soydan da, “15 Temmuz 1968 tarihinde 6. Filo Dolmabahçe’ye demir atar… O zamanki solcular (DEV-GENÇ vb.), muhtemelen Rus istihbaratının desteği ile Amerikan emperyalizmini protesto etmek için ABD askerlerine saldırırlar… Saldıranlar, bir de güzel bahane bulmuştur… İstanbul’daki genelevlerin ABD askerleri için yeniden boyanmış ve temizlenmiş olması… Vergi rekortmeni Manukya’nın sermayelerinin namus bekçiliği, devrimcilere düşmüştür,”[13] diye ekleyerek zırvaladığı “Kanlı Pazar” hikâyesinin böyle bir arka planı söz konusudur…

Hikâyenin tümü biz(ler)e, “Türkiye’de Emperyalizm ve Din İlişkisi”ne[14] kafa yormayı “olmazsa olmaz” kılarken; Marksizm-Leninizm’in temel amacının insanları her türlü metafizik bağlardan özgürleştirmek olduğunu hatırlatır.

Yeri geldi anımsatayım: Din özgürleşemez, aksine din tanım icabı “ait olma”, “sorgulamadan kabul etme”, “biat etme”, “boyun eğme” alanıdır ve bu böyle olunca da “Kanlı Pazar”lar kaçınılmazdır!

O hâlde dinin, hiçbir insanın emin olmasının mümkün olmadığı şeyler hakkında, eminmiş gibi davranmasının “saygıdeğer” bir davranış kabul edilip, el sürülmez bir alan sayıldığı malumken; Eugene V. Debs’in ifadesiyle, “Her çağda halkı aldatan zalim, baskıcı ve sömürücü hükümetler onları vatanseverlik ile ya da din ile aldatan iktidarlar olmuştur.”

Bu bağlamda Karl Marx, “Din kitlelerin afyonudur,” derken; ekler Elbert Hubbard da, “Din köleler içindir. Onlara, yaşamın veremediği teselliyi verir,”…

Bir uyarı da, “Dinsel düşüncelerden doğan her çeşit iyi hareketin, bir ödül beklendiği için ya da bir cezadan korkulduğu için yapıldığını söylemek ve bu çeşit hareketlerin tam anlamıyla ahlâksal sayılmayacağını ileri sürmek kabildir”![15]

Artarak devam eden emperyalist barbarlık tüm dünya halklarına büyük bir yıkımı dayatmaktadır. ‘68’lerde yükselen “6. Filo Defol!” çığlığı bugünlerde de izlenmesi gereken yolu gösterirken; son uyarı(lar) da “İnsanı yapan din değil, dini yapan insandır,” diyen Karl Marx ile “Yalancıların maskelerini kaldırın, körlerin gözlerini açın!” haykırışıyla V. İ. Lenin’den…

 

21 Temmuz 2019, 14:55:03, İstanbul.

 

N O T L A R

[*] Sosyalist Mezopotamya, No:6, Eylül 2019…

[1] Albert Caroco, Kaosun Kutsal Kitabı, çev: Işık Ergüden, Versus Yay., 2008.

[2] “Mehmet Şevket Eygi Öldü”, 13 Temmuz 2019… https://bianet.org/bianet/yasam/210424-kanli-pazar-da-gorevlendirilen-mehmet-sefki-eygi-oldu

[3] Özgür Altuncu, “Eygi’ye Son Görev”, Hürriyet, 14 Temmuz 2019, s.13.

[4] Mustafa Yalçıner, “Kanlı Pazar Kışkırtıcısı M. Şevket Eygi...”, 16 Temmuz 2019… https://www.evrensel.net/yazi/84361/kanli-pazar-kiskirticisi-m-sevket-eygi

[5] Sinan Meydan,“6. Filoyu Kıble Bilip Neden Namaz Kıldınız?”, 15 Aralık 2010… https://odatv.com/6.-filoyu-kible-bilip-neden-namaz-kildiniz-1512101200.html

[6] München Commerzbank a.g.jurnalist Mehmet Şevket Eygi. Konte No: 86473/4936, Tarih: 8.3.1969.

[7] Cengiz Özakıncı’dan aktaran: Gürkan Hacır, “6. Filo’yu Kimler Kıble Yapıp Namaza Durdu?”, Akşam, 12 Aralık 2010.

[8] “Kanlı Pazar’ın Sorumlusu, Komünizmle Mücadele İçin Görevli Mehmed Şevket Öldü”, 13 Temmuz 2019… http://direnisteyiz26.org/kanli-pazarin-sorumlusu-komunizmle-mucadele-icin-gorevli-mehmed-sevket-oldu/

[9] “Mehmet Şevket Eygi Öldü”, 13 Temmuz 2019… http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/1485394/Mehmet_Sevket_Eygi_oldu.html

[10] Murat Yetkin, “Mehmet Şevki Eygi: Nasıl mı Bilirdik?”, 13 Temmuz 2019… https://yetkinreport.com/2019/07/13/mehmet-sevki-eygi-nasil-mi-bilirdik/

[11] Şaban İba, “Türk-İslâm Milliyetçiliği Paradigması-1”, Yeni Yaşam, 6 Temmuz 2019, s.6.

[12] Emine Dolmacı, “Abdürrahim Boynukalın: ‘Kanlı Pazar’dan Ders Aldık!”, 15 Şubat 2011… http://www.haber7.com/guncel/haber/710129-mttb-kanli-pazardan-ders-aldik

[13] Yavuz Soydan, “6. Filo”, 24 Mart 2018… https://www.netgaste.com/makale/2515933/yavuz-soydan/6-filo

[14] Bkz: İlyas Yılmazer, “Türkiye’de Emperyalizm ve Din İlişkisi”, Kuram Dergisi, No: 19, Eylül Ekim 2018, s.26-39.

[15] Arthur Schopenhauer, Aşkın Metafiziği, Çev: Çiğdem Algün, Alter Yay., 2012.

 

26.01.2020 (Temel Demirer)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

“EHLİLEŞTİRİLEMEYEN” TİYATRO(CU)NUN GEREKLİLİĞİ

ŞİİR İNCE İŞTİR; KALIN KAFALARA TESİR ETMEZ!

NURHAK AYAKTAYKEN “ÖLDÜ MÜ DENİR ONLARA”?!

HAKLAR(IMIZ) İÇİN DEVLETE KARŞI ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ

MADIMAK’TA YAKILIP YIKILAN HEPİMİZDİK

SEVDİĞİ RENK MAVİ; TUTKUSU DA AŞK VE DEVRİMDİ

HAKLAR(IMIZ) İÇİN DEVLETE KARŞI ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ

FUTBOL FELAKETİ

MAFYASIZ KAPİTALİZM OL(A)MAZ

BUGÜNDE ‘68/ ‘71’İ ANLAMAK

1830’DAN 1871’E -AVRUPA’DA- SINIF SAVAŞLARI

GENÇLİK(İM)DEN KALAN(LAR) FİKRET İLE TİMUR

NEFRETİN, AYRIMIN BOY HEDEFİ: ÖTEKİLEŞTİRİLEN ALEVÎ(LER)

İKTİSADÎ ÇÖKÜŞ, BEŞERÎ ÇÖZÜLME

1 MAYIS’A GİDERKEN

ANIN YAZARI: ADALET AĞAOĞLU

KARDEŞİM(İZ)İN “DAVA”SI (MI?)![*]

SAHNE (DURUŞU) PERFORMANSININ POLİTİKASI

YEDİ NOKTA YA DA YETER ARTIK

YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ

ÇİN DEYİNCE...

KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]

ÖZGÜRLÜK YERKÜREYİ KURTARIP, GÜZELLEŞTİRME UMUDU VE İRADESİDİR

KAHVERENGİ TONLU COVİD-19 GÜNLERİNDE (C)EZAEVLERİ

“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE

ANILAR, SESLER, ŞARKILAR

ÖZGÜR İFADE “HAZIR OL”DA DUR(A)MAZ

MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER

DEDE EFENDİ’Lİ, İTRÎ’Lİ, LİMONCİYAN’LI KLASİK MÛSİKÎ

EKONOMİK VAZİYET(İMİZ) İLE BEŞERİ TABLO(MUZ)[1]

“ADINI SİZ KOYUN” 3

“ADINI SİZ KOYUN” 2

“ADINI SİZ KOYUN”

“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA

İSYAN SANCAĞINI YÜKSELTENLERİN KUŞAĞINDANDIR GENÇLİK

ÖRNEKLERİYLE -OLMASI GEREKEN- AYKIRI[*]

YAPITLARIYLA HAFIZALARDAN SİLİN(E)MEYEN AGNÈS VARDA

“ŞİMDİLERDE KARAMSARLIĞI DAHA İYİ ZAMANLARA BIRAKALIM”

GOMİDAS’LI HALK MÜZİĞİ(MİZ)

ŞAİRLER GALERİSİ

RUMLARA DAİR TARİH (B)İLGİSİ

GEÇMİŞTEN (BUGÜNDEKİ) GELECEĞE

IRKÇILIK/ FAŞİZM SUÇU

COVID-19 GÜNLERİNDE SORU(N)LAR, SORUMLUKLAR

V. İ. LENİN VE EKİM DEVRİMİ

HÂLÂ ONLARLAYIZ; ONLARDANIZ

“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM

AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU

VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN

SORU(N)LAR, YANIT(SIZLIK)LAR

TRUMP KÂBUSU VE EMPERYALİST ABD

DOĞAN HIZLAN VESİLESİYLE ELEŞTİRİ VE YAZMAK ÜSTÜNE

BİR “İZMİRKOLİK”İN SERÜVENİ

TÜRKÜLER(İMİZ) VE BİZ

HAYALLERİMİZİ EMZİREN YAZMAK EYLEMİ

LAİKLİK ZARURETTİR

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR ( 2 )

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR

DOĞAN GÜNÜN OZANLARI

SURUÇ’UN 33’LERİ VE ONLARIN ÇAĞDAŞ AYDIN’I

ARKADAŞ(IMIZ) Z. ÖZGER

“DİNEN BİR FIRTINA”YI ANLA(T)MAK

“MODAYI BİLİP DE ONA KAPILMAYAN”DI AHMET OKTAY

ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR

PINAR YOLDAŞA KALKAN ELLER KIRILIR

BİR SEVDADIR TİYATRO

ÖMER ŞERİF’İN OYUNCULUĞU

2020’NİN 18 MAYIS’INDA ONA DAİR

YER İLE GÖK ARASINDAKİ UYUM: KLASİK MÜZİK

6 MAYIS HAKİKÂTİ ÖLÜMSÜZDÜR

ÖLÜM ORUCUNUN 320. GÜNÜNDE İBRAHİM GÖKÇEK İÇİN

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020 ( 2 )

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020

ÖĞRENCİSİ OLDUĞUM ‘İNSANCIL’A DAİR

BUGÜNÜ VE SONRASI İLE COVID-19

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR ( 2 )

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR

UNUTAMADIĞIM FİLM(LER), YÖNETMEN(LER), OYUNCU(LAR

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ ( 2 )

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ

TARIM(IN) HÂL(LER)İ

KLASİK MÜZİĞİN FARKLI İKİLİSİ: MOZART İLE STRAUSS

AŞIKTI, “GARİP”Tİ, HALK DERVİŞİ NEŞET ERTAŞ

TARİH(İMİZ)E HAYRANLIKLA, MİNNETLE, SAYGIYLA

ÇOKSESLİ MÜZİĞİN DEVRİMCİ DEHASI BEETHOVEN

SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ! ( 2 )

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ!

KRİZ İLE GELEN(LER)

USTANIN KADİM DOSTU, YADİGÂRI BALABAN

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? ( 3 )

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? (2)

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR?

IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER ( 2 )

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ! ( 2 )

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ!

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ ( 2 )

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK) ( 2 )

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ ( 2)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ?!

HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL

AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR

KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL

33’LER İLE ÇAĞDAŞ’INDAN ÖĞRENDİKLERİM(İZ)[*]

ULUSLARARASI KAOSUN GELECEĞİ

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI ( 2)

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK ( 2 )

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK

KÖLELİĞE KARŞI MÜCADELENİN BİRLİĞİ İÇİN (YA DA “NE OLUYOR; NASIL; NE YAPMALI” MI?)

ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ

SÖZÜN MİLİTAN EYLEMİ; HAKİKÂTİN BEDELİ ÖDENMİŞ SÖZCÜSÜ

KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA

CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)

BAŞKALAŞANLARDAN DEĞİL, GELİŞENLERDENDİ GÜLRİZ SURURİ

KİTLE ÖRGÜTLERİ VE DEMOKRATİK İŞLERLİK

“SANAT UZUN, YAŞAM KISA”YDI MELİH CEVDET İÇİN

ZOR(UNLU) BİR MESELE: ALTERNATİF DEVRİMCİ-HALKÇI YEREL YÖNETİM

YAZDIĞINIZ YAŞAM YA DA SAFSATADIR!

HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)[2]

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)

MAYIS KIZILLIĞINDA ‘71 KOPUŞU VE KAYPAKKAYA

BUGÜN(ÜMÜZ)DE FAŞİZM(LER)

SİNEMANIN MÜSTESNA İSİM: METİN ERKSAN

İNSAN OLMAK ZORKEN, ‘İNSAN’DI ZEKİ ALASYA

ÖLÜMSÜZLÜK BAĞLAMLI KIZILDERE(MİZ)

SAİT FAİK’İN DÜŞ(ÜNCE)LERİ

İSYANA DÖNÜŞ(EME)YEN İTİRAZ VEYA MÜSLÜM GÜRSES HİKÂYESİ (Mİ?

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 3 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 2 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF ( 2 )

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ) 2

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ)

DİZELERİYLE REFİK DURBAŞ ÖYKÜSÜ

AFORİZMALARDAN BUGÜN(ÜMÜZ)E UYARILAR

‘KEL MAHMUT HOCA’ + ‘YAŞAR USTA’ + ‘TURŞUCU KAZIM’ + ‘AYYAŞ EMİN’Dİ O…

hatırlamiyorum-nakaratlarina-hatirlatalim

“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 3)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 2 )

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI

ABD EMPERYALİZMİ VE VENEZÜELLA 2019

AYKIRI DİZELER, ŞAİRLER

ÇEŞİTLİ VECHELERİYLE BEŞERİ (EKONOMİ-POLİTİK) KRİZ

“BÜYÜK FOTOĞRAFÇI”NIN GERÇEĞİ VE DRAMI

KRİZ “İMKÂN, TEHDİT VE KARAR” BİLEŞKESİDİR

İNSANI İNSANLAŞTIRAN DEĞERLER: AŞK, SANAT, BAŞKALDIRI, MÜCADELE

HİÇLEŞTİRİLME KAYGISINDAN ÖFKEYE SARI YELEKLİLER

68 HAREKETİ, MAYIS(IMIZ), KAYPAKKAYA VE 1971

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM ( 2)

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM

NBC SİNEMASI (MI?)

DÖRT GÜNLÜK “Bİ ŞEY”

ISINMANIN ÖTESİNDE -YANIYOR!- YERKÜRE

YEŞİLÇAM’LI TÜRK(İYE) SİNEMASI

YAZMAK EYLEMİNE MÜNDEMİÇ NOTLAR

SANAT (VE TİYATRO) İLE HAYAT

EYYAMCI DEĞİL, HER DEVİRDE İNSANDI TARIK AKAN

YIKA YIKA YARATARAK YAZMAK

SIRILSIKLAM BİR ÂŞIK: BEDRİ RAHMİ

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR) ( devam)

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR)

ÖNCESİYLE 15-16 HAZİRAN’DAN BUGÜN(ÜMÜZ)E

HAKKÂRİ’DEKİ PARİS’Lİ: FERİT EDGÜ

TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I

KARL MARX İLE MARKSİZMİ

LATİN AMERİKA VE EDEBİYAT ve GRUP YORUM'la dayanışma videosunu

ÜTOPYALAR(IMIZ)IN TARİHSEL ZEMİNİ

TÜKETİLE(MEYE)N İNSAN(LIK

KAPİTALİST KENT(LEŞMEMİZ)İN HÂL-İ PÜR MELALİ

KRİZİN, SAVAŞIN, VAHŞETİN “YDD”Sİ

POLİTİK SİNEMA İHTİYACI BÜYÜRKEN

O SES PEŞİNDEN SÜRÜKLENEN YILDIZ KENTER

MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI

“DERİN AŞKLARIN, BAĞLILIKLARIN, HASRETLERİN, ŞEFKATİN ŞARKILARINI SÖYLEDİ” YILMAZ GÜNEY

DEVRİMCİ BİR DERVİŞ: OKTAY ETİMAN

İTİRAZ EDEN MÜLKSÜZLER İÇİNDİR LE GUIN

İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI

SAF IŞIĞIN, ŞEFFAF SİMGELERİN ŞAİRİ: TOMAS TRANSTRÖMER

KAPİTALİZM KİRLİDİR, KİRLETİR

HRANT’IN KOLEKTİF KATLİNİN ANATOMİSİ

OHAL’(LERİN)İN EKONOMİ-POLİTİK DÖKÜMÜ

ŞİMDİLERDE ŞİİRE DAHA ÇOK MUHTACIZ GİRİZGÂHI

İSYANCI ŞEYH BEDREDDİN GERÇEĞİ

ORTADOĞU SARMALI VE T.“C”

DÜŞÜN(ECEĞİZ), YAZ(ACAĞIZ), KONUŞ(ACAĞIZ), SUSMA(YACAĞIZ)![

FAŞİZM(LER)İN GÜNCELLİĞİ VE IRKÇILIK

AŞK -İNSAN(LIK)A DAİR- HER ŞEYDİR![

EKİM DEVRİMİ İLE TARTIŞMALI “TARTIŞMALAR”I

GÜNCELDEN TARİHSELE İŞÇİ SINIFI

KAPİTALİST İKTİDARIN EĞİTİM(SİZLİĞ)İ VE COĞRAFYAMIZ

YENİ(DEN) ‘68’İ ANIMSA(YALIM)

AN-KARA’DA BİR KIPKIRMIZI CUMARTESİ

GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI

BOYACI HALİL’İN MÜŞFİK KENTER’İ

EMPERYALİST YERKÜREDE BARIŞ (YALANI) VE SAVAŞ (GERÇEĞİ )

SİNEMA VE YÖNETMEN(LER)

PARİS KOMÜNÜ(MÜZ) HÂLÂ GÜNCEL

KAPİTALİZM VE TARIM(IMIZ)

“DUYARLILIĞIN İNCELİĞİN ESENLİĞİN YAZARI”: OKTAY AKBAL

KAPİTALİZMİN YARATTIĞI TABLO MU DEDİNİZ?

ÖĞRENCİ HAREKETİNİN TOPLUMSAL MÜCADELEDEKİ YERİ VE ROLÜ

HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU

ADALETSİZLİK KARŞISINDA DEVRİMCİ SANATIN KONUMU VE İŞLEVİ

KATLEDİLDİĞİMİZ SURUÇ’LA ÇOĞALDIK

ŞİİRE KOÇAKLAMA

ÖZGÜRLÜĞE MUHTAÇ VE MAHKÛMUZ!

AYDIN/ ENTELEKTÜEL MESELESİNE DAİR

ŞİİR GİBİYDİ JOHN BERGER

SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN

YAZMAYI YAZMAK YAPAN

BAHAR(LAR)IN HALKI: ROMANLAR

ESKİ(MEYEN) SESLER, TINILAR

ORHAN KEMAL: USTADIR, YERİ AYRIDIR, MÜHİMDİR

“CULPA VACARE MAXIMUM EST SOLATIUM”

UNUTUL(A)MAZLAR YA DA HATIRLAYIN ONLARI

FİRARİ YAŞAM(IN)IN YAZMAK EYLEMİ

15’LER DAİR: GEÇM(EM)İŞ BUGÜNÜ(MÜZÜ)N ÖNSÖZÜDÜR !

SATIRLARDA AKAN YAŞAMIN BİLGELİĞİ

İNKÂRA ORTAK OLMA(K)!

“EVET”(İN EKONOMİSİN)E HAYIR!

ALAYINA İSYAN: “EVET”İN REFERANDUMU’NDA “HAYIR”![

“ÖZGÜRLEŞME DİLDE BAŞLAR”[

İNSAN(LIK), ONA İNANAN ŞAİR(LER)İN ŞİİR(LERİN)E MUHTAÇ

ALAYINA İSYAN, HEPSİNE “HAYIR”![

EKİM’İN 100. YILINDA KAVRAMLAR, GERÇEKLER

ZULA(NIZ)DAKİ ŞİİR, MAVZER(İNİZ)DEKİ MERMİ GİBİDİR

İKTİDAR, EĞİTİM, ÜNİVERSİTELER VE GENÇLİK

AKP’NİN -KAPİTALİZM PATENTLİ- ÇEVRE PRATİĞİ

“TEKÇİLİK” GÜZERGÂHINDA NEYİ, NASIL YAPMALI?

KÖTÜLÜK(LER) TABLOSU MU? “PANTE REI”![

ŞEYH BEDREDDİN: “SÖZÜ, BAKIŞI, SOLUĞU ARAMIZDAN ÇIKIP GELECEKTİR

UMUDU -TÜKETMEDEN- ÇOĞALTANDI SENNUR SEZER

“KIRIK MOZAİK”(İMİZ)İN PARÇASI SÜRYANÎLER

ORTADOĞU: BÜYÜK FOTOĞRAF İLE “KÜÇÜK” AYRINTI(LAR)

“İNSANLIK HÂLİ”NİN TERCÜMANI: FRANZ KAFKA

RESİM “SÜS” YA DA “AKSESUAR” DEĞİLDİR, OLAMAZ!

FUTBOL: GERÇEK VE BAĞINTILARIYLA TARTIŞALIM MI, TARTIŞMAYALIM MI?

EKİM’İN LENİN, LENİN’İN EKİM DESTANI

EGEMEN KLİKLER ARASI HESAPLAŞMA VEYA 15 TEMMUZ’UN ŞECERESİ[*]

SİYONİZM KARŞISINDA FİLİSTİN İLE ARAFAT’I[*]

ZEKÂ, YARATICILIK KADAR YÜREKLİLİKTİR KARİKATÜR(İST)[*]

BARIŞ (=HAYAT) İLE SAVAŞ (=ÖLÜM) HÂLİ[*]

TARTIŞILAN ASLÎ SORU(N) ÖZGÜRLÜKTÜR[*]

EGE MAVİSİNİN -HALİKARNAS- BALIKÇISI[*]

101. YAŞINDA AZİZ NESİN USTA[*]

68 BAŞKALDIRISI VE ÖĞRENCİ HAREKETİ[1]

“ÇORUMLU ‘BAUDELAİRE’PEREST”: SAİT MADEN[*]

KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]

HAYAT VE SANAT = GENÇLİK VE MÜCADELE[1]

GİDEN(LERİN) İKİ(SİN)DEN KALAN(LAR)[*]

BAŞYAPITI ‘GABO’NUN KENDİSİYDİ, HAYATIYDI[*]

YAZMAK EYLEMİNİN KADINLARI[*]

MİLLİYETÇİLİK VİRÜSÜ VE FUTBOL[*]

ANAYASA, BAŞKANLIK SİSTEMİ VE LAİKLİK[*]

33’LER SURUÇ’TUR; BİZ 33’LERİZ![*]

SYRIZA: NEYDİ? N’OLDU?![*]

“GEZİ”(/HAZİRAN) SANATI[*]

YENİDEN -VE BİR KEZ DAHA- FAŞİZM[*]

TÜRK(İYE) PATENTLİ PANOPTİKON HÂLİ[1]

ÇÖZÜLME, PARÇALANMA VE KUTUPLAŞMA GÜZERGÂHINDA[*]

DİK DURAN NİKBİNLİK: SABAHATTİN ALİ[*]

AŞKLARIN, KAVGALARIN, BARUT KOKAN DİZELERİN ŞAİRİ: HASAN HÜSEYİN[*]

SOYKIRIMDAN SÜRGÜNE ÇERKESLER[*]

44 YIL SONRA ONLAR YANİ SONSUZLAR[*]

AŞK, TRAVMA, TOPLUMSAL İNŞA VEYA DEVRİM, KAPİTALİZM, SOSYALİZM[1]

PEKİYİ YA İSYANCI KAZIM’DAN SONRA BİZ?![*]

TARİHSELDEN GÜNCELE İBRAHİM KAYPAKKAYA[1]

HAYATI ÖRGÜTLEYEN AŞKINLIKTIR SANAT (İLE TİYATRO)[*]

KAPİTALİZMİN “ÇEVRE”Sİ YA DA EKOLOJİK KÂBUS![1]

BUGÜN(ÜMÜZ)DE ENTELEKTÜEL, EĞİTİM, AKADEMİ[*]

MÜLKİYET, İKTİDAR, DEVLET (=DEMOKRASİ) VE…[1]

RADİKAL SOSYALİZM HÂLÂ GÜNCEL!

2015 1 MAYIS’INDAN 2016’YA YİNE, YENİDEN, ISRARLA TAKSİM!

KIZILDERE TARİHİ(MİZ) HEPİMİZİNDİR[1]

KÜLTÜREL YOZLAŞMA KARŞISINDA DEVRİMCİ SANAT[1]

KOMÜN’DEN EKİM’E ESKİ(MEYEN) SOSYALİZM

YALNIZLIĞIN ÇOĞUL SENFONİSİ: SAİT FAİK ABASIYANIK[*]

SAVAŞIN BATI CEPHESİNİN SORU(N)LARI İLE “DOĞU”[*]

ORTADOĞUDA T.CNİN HÂLİ VE ROJAVA

SANATIN SINIFI VEYA SANAT SİYASAL VE SINIFSALDIR

ORTADOĞUNUN KANAYAN YARASI FİLİSTİN

VERİLERİYLE DEMOKRASİ (MÜCADELESİ) VE DÜZEN(SİZLİK) ÜZERİNE

FAİLİ MEÇHUL -OLMAYAN- KAYIP(LAR)

80'Lİ YILLAR = İNSAN(SIZLIK) + UMUT(SUZLUK) + EYLEM(SİZLİK)

ERMENİLERİN BUGÜNÜ=HRANT+KAMP ARMEN

KÜRTLER VE ORTADOĞU

chavez venezüella'sında ne(ler)oluyor? bolívarcı halkçılık mı, sosyalizm mı