Dünya ülkeleri arasında yolsuzlukta durumumuz ne

A. Mümtaz İdil

Dünya ülkeleri arasında yolsuzlukta durumumuz ne

Türkiye’yi sarsan yolsuzluk iddiaları üzerine herkes merakla bu konuda dünyada kaçıncı sıradayız meselesine eğilmiş olmalı. Kötü şeylerde birincilikleri kimseye bırakmayan bir ülke olduğumuz düşünülürse, bu merak yabana atılır bir merak değil. Hemen söyleyeyim, bu konuda birinciliği maalesef Kamerun’a kaptırmış durumdayız.

Bu arada...

Bildiğiniz gibi, kısa süre önce İspanya Başbakanı Mariano Rajov yurtdışındayken polis, partisinin genel merkezine baskın yapmıştı. Rajov, yolsuzluk araştırması yapan polislerin işini kolaylaştırmasını partililerinden rica etmişti.

Yunanistan Başbakanı Antonis Samaras, arabasına sahte plaka taktırdığı için eski ulaştırma bakanını gözaltına alan polisler için “destan yazdılar” demişti.

Uruguay’da Ekonomi Bakanı Gernando Lorenzo, uçak alımında ihaleye fesat karıştırdığı iddiaları nedeniyle istifa etmişti.

Tokyo valisi Naoki Inose ise vali yardımcılığı görevindeyken rüşvet aldığı iddiası ile karşı karşıya kalmış ve istifa etmişti.

Dünyanın geri kalan bölgelerinde de ufak-büyük rüşvet ve yolsuzluk iddiaları gazetelerde zaman zaman yer aldı, ama az gelişmiş ülkelerdeki rüşvet iddialarının hep üstü kapanmaya çalışıldı.

Peki bunun nedeni ne?

Araştırmalar az gelişmiş ve gelişmekte güçlük çeken ülkelerin ekonomilerinde devletin rolü arttıkça, yolsuzluk düzeyinin de arttığını gösteriyor. Bu ne demek? Bunun en kısa ve net anlatımı, iktidarı elinde tutan erkin, kontrolleri altındaki devlet olanaklarını kullanarak zengin olmaları. Bu nedenle de yolsuzluk ile devletin ekonomideki etkinliği (büyüklüğü) arasında yakın ilişki bulunuyor.

İşin ilginç yanı, eyalet sistemiyle yönetilen ülkelerde, üniter devlettekinden daha fazla rüşvet ve yolsuzluk yapılıyor olması. Bunda da, federal devletlerin de kendi içlerinde bir erk oluşturması ve merkez yönetimden habersiz kendi yönetimindeki güçleri kullanarak zenginleşmeye çalışması rüşveti ve yolsuzluğu artırıyor. Böylelikle eyalet sistemiyle yönetilen devletlerde her eyalet ayrı ayrı rüşvet ve yolsuzluk sarmalından payını alıyor.

Bir ülke doğal kaynakları açısından zenginse, bu ülkelerde yolsuzluğun arttığı görülüyor. Örneğin petrol ve maden zengini ülkelerin ihracatlarında yolsuzluğun arttığı saptanmış. Dinsel açıdan bakıldığında ise iş iyice karmaşıklaşıyor. Katolik ülkeler yolsuzlukta birinci sırayı kapmışken, Müslüman ülkeler onların hemen ensesinde bitiyor.

Ekonomik özgürlüklerin ve yetersizliklerin yerleşik olduğu ülkelerde yolsuzlukların arttığı, demokratik ülkelerde ise azaldığı bilinen bir şey. Bunun nedeni gelir dağılımındaki eşitlik ilkesine dayanıyor. Milli gelirden yeteri kadar pay alan bireyler rüşvet ve yolsuzluğa ihtiyaç duymuyor veya gerekli görmediğinden uzak duruyor.

Az gelişmiş ülkelerde devletin başvurduğu ruhsat-lisans dağıtmalar; vergilendirme, devletin harcama kararları gibi nedenlerin rüşvet ve yolsuzluğu tırmandırdığı kesin. Bu gibi ülkelerde erki elinde tutan yönetimler, yandaş sermaye yaratarak erklerini güçlendirmeyi neredeyse bir görev olarak görüyor. Bunun yollarından en önemlisi de rekabeti kısıtlayan ve devlet işletmelerine ekonomik rantlar yaratmak. Bu öylesine büyük iştah kabartan bir pazar oluşturuyor ki, iktidarı elinde tutanlar rantı kollamayı kendileri için vazife addediyorlar.

Yolsuzlukla mücadelenin birinci koşulu gerçek bir demokrasinin ülkeye yerleşmesinden geçiyor. Yapılan onlarca araştırma, demokrasiyi içselleştirmiş ülkelerde yolsuzluk ve rüşvet olaylarının yok denecek kadar azaldığını gösteriyor. Nitekim dünyanın en az yolsuzluğunun yapıldığı ülke İsveç’tir. En fazla yolsuzluk yapılan ülkelerin başını da Kamerun çekiyor. Kamerun’a bakarsanız eğer, bireysel ve ekonomik özgürlüklerin en az ülke olduğunu da görürsünüz. Kişi başına düşen milli gelir bin doları biraz geçmektedir (1.115 dolar-Wikipedia).

Türkiye’nin kişi başına düşen milli geliri ise 10 bin doların üzerinde (10.609 dolar-Wikipedia), ancak gelir dağılımı konusunda dünyanın “nal” toplayan ülkelerinin de başında geliyoruz. Kasalarından milyonlar çıkan, banka hesaplarının ne kadar olduğu bilinmeyen bizim gibi ülkelerde gelir dağılımı hesaplanırken bunlar da hesaba katıldığı için, on bin doların üzerinde payımız olduğu belirtiliyor, ama gerçek hiç de öyle değil.

Dünya Bankası, Dünya Kalkınma Raporu (2009) verilerine göre en yoksul ülke Kongo Demokratik Cumhuriyeti 290 dolar olarak gösterilirken, en zengin ülke ise 58 bin 500 dolarla Norveç kaydedilmiş.

Mümtaz İdil

Odatv.com

*Kaynak: Uluslararası Şeffaflık Enstitüsü

25.12.2013 (A. Mümtaz İdil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

İdam tartışmalarına hiç bu açıdan bakmadınız

Hala çözülemeyen cinayet

SMS diliyle Anna Karenina

AKP Cadı Avını Kimden Öğrendi

Tek rüzgar buradan geliyor

3. Dünya Savaşı buradan çıkmaz

Vezir'in yetkileri Şah'a devredilse satranç nasıl bir oyun olurdu.Başkanlığı Birde Böyle Okuyun

Yaşantımızı "Evet" ile "Hayır" arasına sıkıştıranlara inat

KİTAPLAR SUÇ ALETİ OLURSA...

BENİ KRALDAN DAHA YETKİLİ KILIN

Referandumlardan hep bu sonuç çıkıyor

Hammurabi kanunları bile daha insaflı

Bilinmeyen Marlon Brando

İşte yine yakalandın alçak!

" Fidel Arkadaşımdı"

Türbanlılar TÜYAP'ta en çok hangi kitapları aldı

Ölüm... Seni yazmak hep bana mı düşecek

Emre Kongar'ın odasında unuttuğum mektup

Terk ettim...

İşte Gerçek Bu...

Mastroianni ve Cep Telefonu

Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

Hollywood'u ilk kim boyadı

Mastroianni, Connery ve Tarık Akan

Adım adım anarşizme

Erdoğan'ın tek şansı kaldı

ABD bugüne kadar başarısız olmamıştı

Erdoğan, dimdik ayakta kalacağını sanıyordu

Erdoğan tarihe nasıl geçmek istiyor

Numan Kurtulmuş’un pervasızlığı nereden geliyor

Zarrab olayı öyle bir patlayacak ki, bazıları Nagazaki ya da Hiroşima'yı arayacak..

Soruyorum: Topyekün savaşı istiyor musunuz?

Binali Yıldırım bunalacak ve bir süre sonra istifa etmek zorunda kalacak .göreceksiniz

Günün özeti...

O ülkeyi düşük profilli başbakan yönetmişti

ABD kimin başkan olmasını istiyor

Attila Özdemiroğlu'nu yazdı.Kanser yakamıza yapıştı hep güzel insanlarımızı seçiyor

Yandaş gazetecilik tarihinin en önemli örnekleri ne zaman ortaya çıktı

Yandaşlara basın tarihi dersi

En çok satan gazetenin yazarları da bunu diyorsa bırakalım gidelim ülkeyi

Bu diktatör size çok tanıdık gelecek

Cezayir ' kurtarıcı 'olarak bir diktatöre sığınınca neler olmuştu

Marks'tan sonra en büyük beyindi

İslamiyet'teki bu 'mezhep kavgaları'yüzyıllar sürmeyecek

Tek tek avlıyorlar hepimizi

Editörden: Göreve davet ...

Kara Yorgi

Seçimin asıl galibi sosyal medyadır

Alis kâbuslar diyarında

Kadınların umutları ne zaman çiçeğe duracak

SENİ ESKİMEYEN YAŞLI ELLERİNDEN TANIDIM

Çetin Altan ' Kandırıldığını bile anlayamadan ' veda etti

On gün neredeydin be kadın!

IŞİD'i bir kenara koyun yapanı kutladığına göre...

Artık korkmuyorum Vehbi, arayabilirsin...

Dengesiz

1 Kasım kaosuna doğru adım adım

Neydi Rosenbergler olayı?

Müzik ve dans devrimdir

BİR EYLÜL SABAHIYDI ŞEYTANIN KIPIRDANMAYA BAŞLADIĞI GÜN

Anayasayı ortadan kaldırmak istiyorsunuz

Yanılıyorsun Cemil Bayık

Kavramları pistoletle vuramazsın Yiğit...

Uğur Mumcu hiç beklemediğim bir şey yaptı

Gelen gideni aratır kuralını yaşayacağız gibi.

DARBE KELİMESİNİN İÇİNİ BOŞALTIRSANIZ, YERİNİ DEVRİM ALIR

Osmanlıcayı biz öğreniriz, siz önce Türkçe öğrenin

Rennan Pekünlü

SOSYALİST DEVLET BÖYLE OLUR İŞTE

Halit Çelenk

Unuturuz, çok çabuk unuturuz. Yeni felaketler gelinceye kadar.

Reza Zarrab kaç Faust'u zehirledi

Erdoğan; Berkin'i en azından mezarında rahat bırak

Floransa'dan İstanbul'a uzanan cinayetin içyüzü

IŞİD'ten Spartacus taktiği

Taha Akyol'un konukları bu sorulara yanıt veremiyor

Türk siyasetindeki zarafeti kim bitirdi

Bırakın o polisler bedelini ödesin

Bazı Arkadaşlarım Kemal Kılıçdaroğlu'na bu kadar yüklendiğimi sorguluyor

Şimdi öldüm ve cennetteyim

Bizim kuşak kaybolup gitti

Başbakanlık'ı onun Kürtçe şarkılarıyla inlettik

Gece bu mevsimde karabasan gibi çökmüyor

muhalefetin aklına gelmemiş olması mümkün mü

SOMA ÖNCESİ, ÇOK ÖNCESİ BİR YAZI

BİR İNAT UĞRUNA CUMHURBAŞKANI DAYATMASI

Madımak yobazlar kadar sosyal demokratların da katliamıdır

21 Milletvekili ve BlackJack Örneği

EMine Ülker Tarhan'ın Adaylığı...

Güldal Mumcu, Uğur Mumcu , Ekmeleddin İhsanoğlu

Düzgün bir aday göster, kaybet

Bunu yazmadan edemeyeceğim.

İşler tuhaflaşıyor.

Gelelim şu bayrak indirme işine.

Yanılmışım..

Enver Aysever- Sırrı Süreyya Önder Üzerine

PİRUS ZAFERİ

UTANMADIN MI HASAN KARAKAYA?

Ali İsmail'i eve gönderen doktor hala hastalara ilaç yazıyor

BEKİR BOZDAĞ ARTIK NEMESİS'TİR GERİSİ BOŞ

'HAVA KURŞUN GİBİ AĞIR...'

İran'ın paralel devleti neler yapmıştı

O kutunun içinde bilmek istemeyeceğiniz şeyler var

DIŞARI DEĞİL, İÇERİ BAKIN

Çarşı'ya yapmadıkları bir bu kalmıştı

Dostoyevski verdiği o sözü niye tutmadı

CHP'nin ABD seyahati geleceğini belirleyecek

Muhalefet rahatını bozmak istemiyor

AKP- Cemaat kavgası Katolik- Protestan kavgası

Eminağaoğlu'na polis tuzağı

Kiraz resmi yapıyorsan kuşlar için yapma

Haddinizi bilin. Yalakalığın sonu ayakçılıktır

İran'ı öpüp başınıza koyun

Ekim Devrimi'nden alacağınız çok ders var

O devlet başkanı Che Guevara'yı neden ziyaret etmişti

' O o..pu Cumhuriyeti başlarına yıkacağız '

Hâlâ bunlardan utanmıyorsan Koyver Türkiye'yi rahvan gitsin

SİLİVRİ ÖLÜLER EVİ

Bu Nobel ödülü muhteşem bir dönüşün habercisidir

Devlet sanatçısı bal gibi olur

O kadar çok kendinde çoğaldın ki...

DERSİM VALİSİ KİM OLUR DERSİNİZ?

Çarşı o maçta hangi sloganı atardı

Bu tartışmaları Türkiye'de asla göremezsiniz

Ali İsmail'in annesi: Utana utana yaşasınlar..

Türkiye yeni bir parti ile Suriye oyununa dahil edilir mi ?

Ulusal Kanal ve Halk tv'ye bu filmleri öneriyorum

AKP TRAMVAYDAN İNDİ, MUHALEFET TREN İSTASYONUNDA TRAMVAY BEKLİYOR

Hangi partilerin karnesinde koca bir sıfır var

Ali'yi bir avukat ordusu savunmalı, yoksa...

İspanya İç savaşı ile Gezi direnişinin ne ilişkisi var

Erdoğan'ın Çapı Yetmedi: Konu Mısır...

İşte bu dönemin unutulmayacak isimleri

Bundan sonra Tarhan değil CHP düşünsün

Duran adamlar akil adamları geçti

AKP bundan sonra ne yapacak

Günü kurtarabilirsin yarını asla

Şapkadan hangi renk tavşan çıkacak?

Masaya biranın dökülüşünü koydu

Sözün Bittiği Yer: Suriye'de şehit olan Türkler var"

Filmci Genel Kurmay Başkanımız

Gündem Değiştirmek için , Bu kadar da aşağılara inilir mi?

CHP'ye biraz anarşizm lazım

Murat Bardakçı Eyfel'i yıkıp avm yapar mı ?

Doğru dürüst yanıt verin Sayın Vali

YANLIŞ ZAMANDA YANLIŞ YERDE OLMAK

ABD' DEN EN SERT FIRÇA

Bu karar Fazıl Say'ın susturulmasıdır

Akil adamlar Erdoğan'ın Goebbelsler'i mi

Akil değil sakil adamlar

LEONARDO DA VİNCİ DÖNEMİ BİTTİ...

Dört Bir Taraf müzikten ne anlar

BÖYLE BİR SAHAF VAR MI SİZDE?

ATA SOYER...

Yazar olmak isteyenler bu yazıyı okusun

' ŞEYTAN DÜN BURADAYDI '

HASAN PAŞA KÜTÜPHANESİ

HESAPLAŞMA...

Merhaba...