Çetin Altan ' Kandırıldığını bile anlayamadan ' veda etti

A. Mümtaz İdil

Çetin Altan ' Kandırıldığını bile anlayamadan ' veda etti

Murat Belge’yi “Birikim” dergisini çıkardığı yıllarda tanıdım. Bir süre de yazıştık. O sıralarda bu ülkede marksizmi çok iyi bilen ve bunu Satre-Althusser geleneğinde en iyi analiz eden birkaç kişiden biri olarak biliyordum. Yıl 1970’lerin ortalarıydı. Mektupları hala bir yerlerde durur.



Bir diğer kişi de Mete Tunçay’dı. Mete Tunçay, SBF’de “misafir öğrenci” olduğum 1980’li yılların başında hocam oldu.

Bir diğeri, çocukluk arkadaşım Levent Çuhalı’nın dayısı Sadun Aren’di. Onunla dama oynardık, bir kere olsun yenememiştim, ama tavırlarıyla çok şey anlatabilen bir adamdı. İnsan olmanın gereklerini yapmak, o sıralarda henüz “delikanlı” olan beni çok etkilemişti.

Mete Tunçay, Macar felsefecisi ve estetik üzerine kitaplarıyla tanınan Georg Lukac üzerine de bir sunum hazırlamamı istemişti benden.

Ben de o sunumda fena halde çuvallamıştım. Lukac’ın siyasi görüşlerinden çok edebiyat ve sanat üzerine görüşlerini anlatmaya çalıştıkça, Mete hoca da üzerime gelip, siyasi görüşlerinden söz etmemi istemişti.

Edememiştim, ama o hırsla da Lukac’ın siyasi görüşlerini öğrenmeye başlamıştım.

Oysa basit bir kurnazlıkla, yani estetik veya sanat üzerine görüşlerini siyasi olarak çevirmeyi başarabilseydim, eminim ki Mete hocanın da estetik ile ilgili sınırlı bilgisinin üzerinde bir sunum yapabilecektim.

Ama gençlik işte. Aklım o kadar çalışmadı. Karşımda, “sol ideolojiyi” öğrenmek üzere huzuruna çıktığım koskoca Mete Tunçay duruyordu. Kurnazlık ne kelime, bildiğimi bile tekrarlamakta zorlanmıştım sunumda.

Murat Belge’ye yazışmalar aşamasında yenilmiştim.

Şimdi onlar söylüyorlar ya (Mete Tunçay henüz söylemedi belki, ama sessizliği anlamlıydı yıllardır), benim belki otuz yıl öncesine dönüp “kandırılmışım” demem gerek. Böyle bir şey işte siyasi sistemleri, ideolojileri ve felsefeleri öğrenmeye çalışmak yerine öğretenin ağzına bakarak kendi yaşam biçiminizi belirlemek.

Hasan Cemal’i, Adalet Ağaoğlu’su, Ayşe Kulin’i ve şu sıralarda hiç ortada görünmeyen devletin “akil” insanları nasıl kendilerini “kandırılmış” olarak görüyorsa, bir dönemin gençliği olarak buna en çok itiraz etmesi gerekenler benim gibiler.

Biz de kandırılmışız gerçekten, ama yıllar yıllar önce...

ÇETİN ALTAN KANDIRILDIĞINI BİLE ANLAYAMADAN VEDA ETTİ

Bir yığın insan 13 yıllık AKP iktidarı döneminde hallaç pamuğu gibi dağıldı gitti. Çetin Altan gibileri ise kandırıldığını bile anlayamadan bu hayata veda etti. Sırada daha bir çok “kandırılmış” insan kitlesi var ve sıralarını bekliyorlar. “Yetmez ama evet” listesinin bir yığın aydını, yazarı, öğretim görevlisi, “ağır toplar” itiraf hareketine geçtiğinden kendilerine yer bulamıyorlar sanki. Değilse, koro halinde toplanıp “aldatıldık” diye bağıracaklar da alan dar...

Şimdilere geldiğimizde, geriye, yaklaşık 30 yıl öncesine bakıyorum ve o sıralarda mangalda kül bırakmayanların bir arpa boyu yol gitmediklerini de görüyorum.

NASIL OLDU DA BERLİN DUVARI'YLA YERLE BİR OLDULAR

1980 öncesinin bu “sıkı” devrimci hocaları, akil adamları, teorisyenleri nasıl oldu da Berlin duvarı ile birlikte yerle bir oldular?

Nasıl oluyor da, bayrağını taşıdıkları düşünceleri, hayatlarının son çeyreğine girdikleri şu günlerde “çanak” sorularla reddetmek zorunda kalıyorlar? Ya da “kandırılmayı” bir erdem olarak görebiliyorlar?

Sol ideolojinin bir “çıkmaza” sürüklendiğini, tüm Avrupa’nın “Hıristiyan Demokratlar” tarafından kuşatıldığını görmek mi onları böylesine umutsuz hale getirdi?

Marks’ın ideolojisine sıkı sıkıya bağlı olduklarını haykırdıkları yıllardan sonra, şimdi artık yüzlerine taktıkları plastik maskeleri çıkarmanın utancını mı paylaşmaya çalışıyorlar? Tarih, siyaset kürsülerini koca cüsseleriyle işgal ettikleri günlerden bu güne sadece “kandırıldık” sütresinin gerisine kaçmak mı geliştirebildikleri? Peki bizler ne olacağız? Yetiştirmeye çalıştığınız binlerce öğrenci? Elimizde bayrak gibi sallamak gafletinde bulunduğumuz yazılarınız, dergileriniz, tezleriniz?

BU NASIL BİR İŞ

Ne diyordu 6 yıl kadar önce Mete Tunçay: “Sosyalizm öncelikle demokrat olmak zorunda.” Güzel laf. Doğan Avcıoğlu’nun “büyük şirketlerin devletleştirilmesiyle sosyalizme gidiş” görüşünü de yanlış buluyor üstad. Ama Sadun Aren’e hak veriyor: “Sosyalizm kalkınma yöntemi değildir. Sosyal adalet, eşitlik, insan haklarıyla ilgili bir değerler setidir.”

Bunu söylüyor Mete Tunçay, Sadun Hoca’ya da hak vererek söylüyordu üstelik. Ama sosyalizme varmak için aşılması gereken yolları yıllarca “mırıldanan” Tunçay, Belge gibi aydınlar işin en başına dönüp, gençliğinde bir kez bile aklına getirmediği demokratlığı, sosyalizmin birinci şartı olarak önümüze sürdüler. Üstelik de şimdi “demokratlığın” AKP’nin hiçbir kademesinde olmadığını acı şekilde öğrenerek.

Bu nasıl bir iş?

Demokrasi şu anda belki de en çok tartışılan kavram. Bir sürü ayın, demokrat, hocalarımız vb, AKP’nin “istibdat” döneminde bile onların ne kadar “demokrat” olduğundan dem vurdular. İlk Ergenekon soruşturmaları ve tutuklamaları zinciri zayıflattı, ama kırmadı. Bazıları suskunlaştı, bazıları ise daha vahşice yapılanların “bağırsak temizleme” olduğunu söyledi. Türkiye’nin bağırsaklarını temizlemesine bizler aldırmadık, ama güvendiğimiz, inandığımız aydınlar “askeri vesayet ortadan kalktığı” aldatmacasının arkasına sığınıp sessiz kaldılar. Doğruydu askeri vesayet ortadan kalkıyordu, ama çok daha ağır bir vesayetle karşı karşıyaydı Türkiye, susmayı yeğlediler.

Nedir acaba aldatılan aydınlarımızın “demokrat” kelimesinden anladığı? Nedir sosyalist kültürde demokrat sözcüğünün karşıtlığı?

Türkiye 20. Yüzyılın son çeyreğinde demokrat değildi de, şimdi demokratik kazanımlarda çok büyük mesafeler mi kat etti? Neydi bunlar?

Yuvarlak sözcüklerle konuşmak artık bu çağın işi değil. Gençken yedik...

“Türkiye bir demokratik hukuk devletidir” diyen çığırtkan laf ebelerinden farkı neydi bütün bunların?

Düşünce yapısının bir zamanlar öz suyunu oluşturan Marks herhalde kahkahayla gülerdi sosyalizm için önce demokrat olmak zorunluluğuna? Doğruyu değişik yollardan dolaştırıp, başka kelimelerle insanların önüne koymak ile ABD yeniden keşfedilmiyor.

Tersi mümkün müydü Belge, Kulin, Ağaoğlu, Cemal vb?

AKP-Cemaat ortaklığı bozulup da dengeler tamamen değişince, AKP kanadının “kandırılmışız” sözleri aydınlarımızın da hoşuna gitmiş olmalı ki, onlar da bu sanal savunmanın arkasına sığınmakta hiçbir “beis” görmediler.

O halde bunu söylemenin anlamı ne?

Mümtaz İdil

Odatv.com

27.10.2015 (A. Mümtaz İdil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

İdam tartışmalarına hiç bu açıdan bakmadınız

Hala çözülemeyen cinayet

SMS diliyle Anna Karenina

AKP Cadı Avını Kimden Öğrendi

Tek rüzgar buradan geliyor

3. Dünya Savaşı buradan çıkmaz

Vezir'in yetkileri Şah'a devredilse satranç nasıl bir oyun olurdu.Başkanlığı Birde Böyle Okuyun

Yaşantımızı "Evet" ile "Hayır" arasına sıkıştıranlara inat

KİTAPLAR SUÇ ALETİ OLURSA...

BENİ KRALDAN DAHA YETKİLİ KILIN

Referandumlardan hep bu sonuç çıkıyor

Hammurabi kanunları bile daha insaflı

Bilinmeyen Marlon Brando

İşte yine yakalandın alçak!

" Fidel Arkadaşımdı"

Türbanlılar TÜYAP'ta en çok hangi kitapları aldı

Ölüm... Seni yazmak hep bana mı düşecek

Emre Kongar'ın odasında unuttuğum mektup

Terk ettim...

İşte Gerçek Bu...

Mastroianni ve Cep Telefonu

Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

Hollywood'u ilk kim boyadı

Mastroianni, Connery ve Tarık Akan

Adım adım anarşizme

Erdoğan'ın tek şansı kaldı

ABD bugüne kadar başarısız olmamıştı

Erdoğan, dimdik ayakta kalacağını sanıyordu

Erdoğan tarihe nasıl geçmek istiyor

Numan Kurtulmuş’un pervasızlığı nereden geliyor

Zarrab olayı öyle bir patlayacak ki, bazıları Nagazaki ya da Hiroşima'yı arayacak..

Soruyorum: Topyekün savaşı istiyor musunuz?

Binali Yıldırım bunalacak ve bir süre sonra istifa etmek zorunda kalacak .göreceksiniz

Günün özeti...

O ülkeyi düşük profilli başbakan yönetmişti

ABD kimin başkan olmasını istiyor

Attila Özdemiroğlu'nu yazdı.Kanser yakamıza yapıştı hep güzel insanlarımızı seçiyor

Yandaş gazetecilik tarihinin en önemli örnekleri ne zaman ortaya çıktı

Yandaşlara basın tarihi dersi

En çok satan gazetenin yazarları da bunu diyorsa bırakalım gidelim ülkeyi

Bu diktatör size çok tanıdık gelecek

Cezayir ' kurtarıcı 'olarak bir diktatöre sığınınca neler olmuştu

Marks'tan sonra en büyük beyindi

İslamiyet'teki bu 'mezhep kavgaları'yüzyıllar sürmeyecek

Tek tek avlıyorlar hepimizi

Editörden: Göreve davet ...

Kara Yorgi

Seçimin asıl galibi sosyal medyadır

Alis kâbuslar diyarında

Kadınların umutları ne zaman çiçeğe duracak

SENİ ESKİMEYEN YAŞLI ELLERİNDEN TANIDIM

On gün neredeydin be kadın!

IŞİD'i bir kenara koyun yapanı kutladığına göre...

Artık korkmuyorum Vehbi, arayabilirsin...

Dengesiz

1 Kasım kaosuna doğru adım adım

Neydi Rosenbergler olayı?

Müzik ve dans devrimdir

BİR EYLÜL SABAHIYDI ŞEYTANIN KIPIRDANMAYA BAŞLADIĞI GÜN

Anayasayı ortadan kaldırmak istiyorsunuz

Yanılıyorsun Cemil Bayık

Kavramları pistoletle vuramazsın Yiğit...

Uğur Mumcu hiç beklemediğim bir şey yaptı

Gelen gideni aratır kuralını yaşayacağız gibi.

DARBE KELİMESİNİN İÇİNİ BOŞALTIRSANIZ, YERİNİ DEVRİM ALIR

Osmanlıcayı biz öğreniriz, siz önce Türkçe öğrenin

Rennan Pekünlü

SOSYALİST DEVLET BÖYLE OLUR İŞTE

Halit Çelenk

Unuturuz, çok çabuk unuturuz. Yeni felaketler gelinceye kadar.

Reza Zarrab kaç Faust'u zehirledi

Erdoğan; Berkin'i en azından mezarında rahat bırak

Floransa'dan İstanbul'a uzanan cinayetin içyüzü

IŞİD'ten Spartacus taktiği

Taha Akyol'un konukları bu sorulara yanıt veremiyor

Türk siyasetindeki zarafeti kim bitirdi

Bırakın o polisler bedelini ödesin

Bazı Arkadaşlarım Kemal Kılıçdaroğlu'na bu kadar yüklendiğimi sorguluyor

Şimdi öldüm ve cennetteyim

Bizim kuşak kaybolup gitti

Başbakanlık'ı onun Kürtçe şarkılarıyla inlettik

Gece bu mevsimde karabasan gibi çökmüyor

muhalefetin aklına gelmemiş olması mümkün mü

SOMA ÖNCESİ, ÇOK ÖNCESİ BİR YAZI

BİR İNAT UĞRUNA CUMHURBAŞKANI DAYATMASI

Madımak yobazlar kadar sosyal demokratların da katliamıdır

21 Milletvekili ve BlackJack Örneği

EMine Ülker Tarhan'ın Adaylığı...

Güldal Mumcu, Uğur Mumcu , Ekmeleddin İhsanoğlu

Düzgün bir aday göster, kaybet

Bunu yazmadan edemeyeceğim.

İşler tuhaflaşıyor.

Gelelim şu bayrak indirme işine.

Yanılmışım..

Enver Aysever- Sırrı Süreyya Önder Üzerine

PİRUS ZAFERİ

UTANMADIN MI HASAN KARAKAYA?

Ali İsmail'i eve gönderen doktor hala hastalara ilaç yazıyor

BEKİR BOZDAĞ ARTIK NEMESİS'TİR GERİSİ BOŞ

'HAVA KURŞUN GİBİ AĞIR...'

İran'ın paralel devleti neler yapmıştı

Dünya ülkeleri arasında yolsuzlukta durumumuz ne

O kutunun içinde bilmek istemeyeceğiniz şeyler var

DIŞARI DEĞİL, İÇERİ BAKIN

Çarşı'ya yapmadıkları bir bu kalmıştı

Dostoyevski verdiği o sözü niye tutmadı

CHP'nin ABD seyahati geleceğini belirleyecek

Muhalefet rahatını bozmak istemiyor

AKP- Cemaat kavgası Katolik- Protestan kavgası

Eminağaoğlu'na polis tuzağı

Kiraz resmi yapıyorsan kuşlar için yapma

Haddinizi bilin. Yalakalığın sonu ayakçılıktır

İran'ı öpüp başınıza koyun

Ekim Devrimi'nden alacağınız çok ders var

O devlet başkanı Che Guevara'yı neden ziyaret etmişti

' O o..pu Cumhuriyeti başlarına yıkacağız '

Hâlâ bunlardan utanmıyorsan Koyver Türkiye'yi rahvan gitsin

SİLİVRİ ÖLÜLER EVİ

Bu Nobel ödülü muhteşem bir dönüşün habercisidir

Devlet sanatçısı bal gibi olur

O kadar çok kendinde çoğaldın ki...

DERSİM VALİSİ KİM OLUR DERSİNİZ?

Çarşı o maçta hangi sloganı atardı

Bu tartışmaları Türkiye'de asla göremezsiniz

Ali İsmail'in annesi: Utana utana yaşasınlar..

Türkiye yeni bir parti ile Suriye oyununa dahil edilir mi ?

Ulusal Kanal ve Halk tv'ye bu filmleri öneriyorum

AKP TRAMVAYDAN İNDİ, MUHALEFET TREN İSTASYONUNDA TRAMVAY BEKLİYOR

Hangi partilerin karnesinde koca bir sıfır var

Ali'yi bir avukat ordusu savunmalı, yoksa...

İspanya İç savaşı ile Gezi direnişinin ne ilişkisi var

Erdoğan'ın Çapı Yetmedi: Konu Mısır...

İşte bu dönemin unutulmayacak isimleri

Bundan sonra Tarhan değil CHP düşünsün

Duran adamlar akil adamları geçti

AKP bundan sonra ne yapacak

Günü kurtarabilirsin yarını asla

Şapkadan hangi renk tavşan çıkacak?

Masaya biranın dökülüşünü koydu

Sözün Bittiği Yer: Suriye'de şehit olan Türkler var"

Filmci Genel Kurmay Başkanımız

Gündem Değiştirmek için , Bu kadar da aşağılara inilir mi?

CHP'ye biraz anarşizm lazım

Murat Bardakçı Eyfel'i yıkıp avm yapar mı ?

Doğru dürüst yanıt verin Sayın Vali

YANLIŞ ZAMANDA YANLIŞ YERDE OLMAK

ABD' DEN EN SERT FIRÇA

Bu karar Fazıl Say'ın susturulmasıdır

Akil adamlar Erdoğan'ın Goebbelsler'i mi

Akil değil sakil adamlar

LEONARDO DA VİNCİ DÖNEMİ BİTTİ...

Dört Bir Taraf müzikten ne anlar

BÖYLE BİR SAHAF VAR MI SİZDE?

ATA SOYER...

Yazar olmak isteyenler bu yazıyı okusun

' ŞEYTAN DÜN BURADAYDI '

HASAN PAŞA KÜTÜPHANESİ

HESAPLAŞMA...

Merhaba...