AYKIRI DİZELER, ŞAİRLER

Temel Demirer

AYKIRI DİZELER, ŞAİRLER

“Şairane davranış nedir,

diye sordu kral.

Bilinmez ki majesteleri,

ancak olup bittikten sonra

farkına varırız.”[1]

 

“Şiir”in “ne”liği -hadi “aykırılığı” diyelim- konusunda José Martí’nin “Kabaran Bir Dalga Gördüğünde Sen” başlıklı dizeleri, her şeyi yeterince net anlatır:

“Kabaran bir dalga gördüğünde sen/ Şiirimi görüyorsun demektir/ Yükselir göğe, fakat bazen/ O hafif ve uykulu bir yelpazedir/.../ Öyle bir hançerdir ki şiirim/ Çiçeklenir elde kabzesi/ Şiirim bir çağlayandır/ Suyu berrak, kristal gibi/.../ O fışkıran bir yeşilliktir/ Pırıl pırıl; ve alev kızıllığında./ Şiirim yaralı bir geyiktir/ Bir sığınak arayan ormanda/... Şiirim kardeştir cesarete/ Yalın, içten ve özlüdür/ O, kendisinden kılıç yapılan/ Çelikle aynı örste dövülmüştür.”

* * * * *

Şiiri var eden özelliklerinden birisi de, ortalamacılığı reddeden, başkaldıran aykırılığıdır…

Nedim Gürsel’in, “XX. Yüzyıl 17 Ekim devrimi ile şekillenen şiir yüzyılıydı. XXI. yüzyılda şiir terk edildi,”[2] tespiti “abartı” değil; gerçeğin kendisidir.

Çünkü -tekrarda yarar var!- şiiri şiir yapan, başkaldıran aykırılığıdır

“Neden” mi?

Gayet basit: “Louis Aragon, Nâzım Hikmet, Paul Éluard, César Vallejo, Pablo Neruda, Bertholt Brecht ve daha birçoğunun komünist olması komünizmin siyasi arzusuyla evrensel bir adresin şiirsel arzusu arasında sıkı akrabalığın açık bir kanıtıdır… Şiir’in düşünce eylemi çoğu kez nesnelliğin, nesnel varlığın içerdiği gizemi, paradoksallığın anlamını çözmektir ve bunu yaparken de, dünyaya yolladığımız soru ya da soruları değiştirmektir,”[3] diye yanıtlar -soruyu- Alain Badiou!

* * * * *

Evet, başkaldırmak için yine ve yeniden şiire; onun başkaldıran aykırılığına muhtacız…

“Aykırı” deyip geçmeyin!

Aykırılık, herkes susarken boyun eğerken konuşabilmek ya da herkes konuşurken susabilmektir. Kimin ne diyeceğini düşünmeden yaşamaktır.

Dayatmaya boyun eğmemektir. 

“Dizlerin üstünde yaşamaktan ayakta ölmek yeğdir” diyebilmektir

Yalnız kalmayı göze almaktır.

“Olağan” denilen tarafından ayıplanıp, dışlanmayı göze almaktır.

Gerçeklere duyarlı olup; sürüyü takip etmeyen özgürlüktür.

“Mugayeret”,  “tehalüf” de denilen aykırı olmak, Edip Cansever’in “Biz/ Aykırıya,/ Ayrıntıya,/ Ayrıksıya,/ Azınlığa/ Tutkunuz,” dizelerindeki hâldir!

Sıra dışı olmaktır; sınırlara ve/veya egemen kurala uymama hâlidir.

Bir tür “suç” içeren sıfattır; Sevan Nişanyan’a göre ise, kökende “ay” ve “hay” sesleriyle aykırmak/haykırmak bağırmak, gürültü etmek, çınlatmak anlamına gelir.

Özetle hayata ve olaylara egemen alışılmışın dışında bakmak/ davranmaktır.

Mevcut düzene “Tamam” deyip geçmemektir.

Aykırı olmak farklılıktır.

Aykırı insanlar toplumsal sorumluluklarının bilincindedirler. Onlar, “bananecilik” kalıplarını yıkmış kişiliklerdir. Mücadeleden hiç vazgeçmez ve asla seslerini kısmazlar. Kendilerine “boyalı kuş” muamelesi yapılsa; dışlansalar da hiçbir zaman kabuklarına çekilmezler.  Haksızlıklara karşı her daim protesttirler.

Aykırı olmak risk almak ve cesareti kuşanmak demektir. “Bana ne”  demeyip, cüretkârca elini taşın altına sokmaktır.

Evet bazen bir sestir, bir sözdür aykırılık. Bazen de en önde -değişimi mümkün kılmak için- sürüleştirmeye “Hayır” demektir.

Aykırı olmak,  her daim risk barındırır ve risk almayı “olmazsa olmaz” kılar!

* * * * *

Tıpkı…

“Girme şu alçakların hizmetine:/ Konma sinek gibi pislik üstüne./ İki günde bir somun ye, ne olur!/ Yüreğinin kanını iç de boyun eğme!”...

“Felek ne cömert aşağılık insanlara/ Han, hamam, dolap değirmen, hep onlara/ Kendini satmayan adama ekmek yok/ Sen de gel yuf çekme böylesi dünyaya”…

“İnciyi isteyen dalgıç olacak;/ Varı yoğu dosta verip salacak./ Canı avucunda, soluğu göğsünde;/ Ayağı baş olacak, başı ayak”...

 “Bir elde kadeh, bir elde Kur’an/ Bir helaldir işimiz, bir haram/ Şu yarım yamalak dünyada/ Ne tam kâfiriz, ne tam Müslüman”...

“Beni özene bezene yaratan kim? Sen/ Ne yapacağımı da yazmışsın önceden/ Demek günah işleten sensin bana/ Öyleyse nedir bu cennet cehennem?”...

“Şarap içip güzel sevmek mi daha iyi,/ İki yüzlü softaları dinlemek mi?/ Sarhoşla aşık cehenneme gidecekse,/ Kimselerin göreceği yoktur cenneti./ Tekkede, medresede, manastırda kilisede,/ Bir cennet cehennem kaygısıdır sürüp gitmede.//

Ben şarap içiyorum, doğrudur,/ Aklı olan da beni haklı bulur,/ İçeceğimi biliyordu Tanrı,/ İçmezsem Tanrı yanılmış olur.

Tanrı cennette şarap içeceksin der,/ Aynı Tanrı şarabı nasıl haram eder?/ Hamza bir Arab’ın devesini öldürmüş,/ Şarabı yalnız ona haram etmiş Peygamber”…

“Tanrı’nın dileği değil benim dileğim/ Öyleyse nasıl muradıma ererim/ Tanrı’nın isteği doğruysa eğer/ Baştan sona yanlış benim isteğim”…

“Kim demiş haram nedir bilmez Hayyam?/ Ben haramı helalı karıştırmam:/ Seninle içilen şarap helaldir,/ Sensiz içtiğimiz su bile haram”…

“Sevgiyle yoğrulmamışsa yüreğin/ Tekkede manastırda eremezsin./ Bir kez gerçekten sevdin mi dünyada/ Cennetin, cehennemin üstündesin,”[4] dizelerindeki Ömer Hayam gibi…[5]

“Onun dilinde şarap şaraptır, sevgili sevgilidir, çamur çamurdur…”[6]

Çağdaşı Beyhaki’nin ifadesiyle “O, Düstur, Filozof ve Hüccetül Hak diye adlandırıldı”; “Karanlık Çağın Güneşi”ydi…

Bilgeliği ve bilginliğinden kimsenin kuşkusu yoktur. Matematikçi, hekim, astronomdur. Düşünce dünyasını kurarken, Platon, Aristoteles, Plotinus, Stoacılar, Zenon gibi, bilim ve felsefe arasında köprüler kuran, evreni bir bütün olarak anlamaya çalışan kaynaklara dayanmıştır. Kuşkuculuğunu ve çok yönlü düşünme sevdasını bu çeşitliliğe borçludur. Büyük bilgi birikimi, evrende çelişkilerin hâkim olduğu düşüncesini kolaylıkla benimsemesine yol açmıştır. Sözün kısası, diyalektikçidir!

Ama aslında karanlık bir dünyada yaşamaktadır. Cehalet, dogmatizm, savaşlar, yağmacı sultanlıkların bitmez tükenmez kavgaları, Moğol istilaları ortasında kalmış, bütün bir evreni kucaklamaya çalışan bir akıl olarak karamsardır!..

Bazıları Hayyam için “Zevkperest” derler... Şarap içmeyi, güzellerle gönül eğlendirmeyi sevdiği için, imansız bir zevke tapar olarak mahkûm etmeye çalışırlar. Kuşkuculuğu, özellikle ahrete, cennete, cehenneme, kadere inanmaması, yaratıcısıyla inceden eğlenmesi, doğmalarla dalga geçmesi birilerini fena hoplatır.[7]

Çünkü O, bir aykırıdır!

* * * * *

Çağdaş(ımız) bir başka aykırıya; Can (Yücel) Baba’ya gelince…

O; “Dünya öküzün boynuzları üstünde dururmuş/ Her kıpırdayışında öküz, deprem olurmuş/ Oysa dünya, işçilerin omuzları üstünde durur/ Kıpırdasın da gör, deprem nasıl olurmuş”…

“bir denizanasıdır umut/ ta suların ortasında/ açılır/ kapanır/ açılır/ kapanır/ kapanır/ açılır”…

“İnce uzun bir hayvan/ Çarpıyor/ Çarpıyor/ Çarpıyordu kendini taşlara./ Canı mı sıkılıyor/ Can mı çekişiyordu yoksa?/ Yok efendim dedi yanımdaki adam/ Gömlek değiştiriyor yılan/ Bu hâllerden anlarız dedi az çok/ Biz de sınıf değişmiştik bi zaman”…

“Af bir atıfettir/ Şartı bunun nedamettir,/ Nedamet de hıyanettir,/ Hıyanet de fazilettir,/ Fazileti faşizmin…// Hiiiç merak etme,/ Bunlar eveleye geveleye böyle,/ Eninde sonunda ‘af’fı verecekler bize,/ Amaaaa/ Biz onları,/ Biz onları affetmeyeceğiz azizim…” (Can Yücel.)

“Beklemek güzeldir,/ ama doğru durakta”...

“Ben gidiyorum dediğimde/ ‘Gitme’ diyen birini değil,/ ‘Ben de geliyorum, yalnız gidemezsin’/ diyen birini istiyorum”…

“Acılarla bilenmiş bir Bursa bıçağıdır hayat/ Pırıl pırıl,/ Ölümse ince bir rüzgâr/ Ilgın ılgın esen”…

“Beni Datça’ya gömün/ Şu deniz gören mezarlığın orda,/ Gömü sanıp deşerlerse karışmam ama!” diyendi ve daha neler, neler?

12 Mart döneminde Che Guevara’nın “Gerilla Harbi” ve “İnsan ve Sosyalizm” yapıtlarının çevirisi nedeniyle 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1974 “affı”yla tahliye oldu. 12 Eylül sonrasında “Somut” dergisindeki “Hamileler” isimli şiiri edebe aykırı, müstehcen olduğu iddiasıyla para cezasına çarptırıldı. Aynı iddia ile “Rengâhenk” başlıklı yapıtı da toplatılan O; aykırı şairliğini, külhani şiir raconu ve siyasal inançlarıyla yoğurdu.

Mezarına bile saldırılan Can (Yücel) Baba;[8] Bir sürü yalan ve yanlışa da kurban edilmek istendi! Mesela Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2013- 2014 eğitim öğretim yılı için ortaöğretim 10. sınıflara dağıttığı “Dil ve Anlatım” kitabında “Her Şey Sende Gizli” adlı şiir Can Yücel imzasıyla yayınlandı. Kızı Su Yücel Milliyet’e mülakatında o şiirin Can Yücel’e ait olmadığını açıklamıştı![9]

Bu durumla ilgili olarak internette pek çok sahte şiir dolaşıyorken; ayıkla ayıklayabilirsen. Kalibresi düşük şairlerin yazdığı şiirimsi manzumelerin çokça mal edildiği şairlerden biri de tam 31 sahte şiirle Can Yücel. Bu konuda Prof. Dr. Semih Çelenk “Metafizik, guruvari laflar eden, ayyaş bir adam yaratıyorlar. Can Yücel bu şiirleri görse kahrolurdu,”[10] diyor.

Ve bir şey daha: Genco Erkal’ın Can Yücel’in şiirlerinden uyarlandığı ‘Can’ isimli tiyatro oyunu, Edirne Valiliği tarafından uygun görülmediği gerekçesiyle yasaklandı;[11] yani ölüm(süzlüğ)ü sonrasında bile hâlâ yasaklıydı O!

Ancak ne yapılmak istenirse istensin; ulu bir çınar gibi karşımızda dimdik durarak; “Deli olan bu dünyada akıllılığı anlatmaktır şiir” diyen Can Yücel yalnızca bir şair değil, bir şiir okuluydu.

Dilde bir yandan kendine özgü vurgu ve tonlamalar yaratırken bir yandan da konuşma dili, eski ve çağdaş şiir, geniş bir kültür ve dil bilgisine kattığı sevgi-alay-acı karışımı duygu yoğunluğuyla da aydınlık, insancıl, toplumcu, benzersiz bir şiir yarattı.

1990’ların başlarında şiirin sesini bir parça olsun basın yayın organlarında duyurabilmek için dokuz şair, altı ay süreyle şiir yayımlamama, yani “şairler grevi” yapma kararı vermişlerdi. Bu eylemimizi nasıl duyurabiliriz diye konuşurlarken en gerçekçi öneri Can Yücel’den gelmişti: “Dokuzumuz birden topluca donsuz fotoğraf çektirelim. O zaman her yerde basılır.”

Onunla ilgili yazılmış belki de en bütünlüklü ve önemli inceleme Selahattin Hilav’dan geldi. Can Yücel’in şiirde ne yaptığının ve başarısının tam olarak anlaşılabilmesi için mutlaka bütününün büyük bir dikkatle okunması gereken bu yazıdan kimi yargılar şöyledir:

“Can’ın şiiri, kültür, dünya görüşü, siyasal bilinç ve özgür öznelliğin bir bileşimidir. Mitlerden ve Kutsal Kitap’tan gerçeküstücülere ve ‘beat generation’ şairlerine kadar tüm dünya kültürünün sözlü ve yazılı ürünleri içinden yolunu açan bir şiirdir bu. Dolayısıyla onun dünyayı algılamasında, akıl ve duyu gibi birbirinden hayli uzak ruhsal yetiler kaynaşmış ve bir bütünlüğe varmıştır.”

 “Gerçek şairler, dili azat edenlerdir, diyebiliriz. Nitekim Can’da, tutsaklıktan kurtularak yaşamın iç yüzünü ortaya döken ve özündeki gizli hakikâtleri de gösteren bir dille karşı karşıyayız. Bu dil akıl öğretmez, efsaneleri pekiştirmez, kişilere tapınmanın, soyut hümanizma hayallerinin hizmetkârlığını yapmaz. Besinsel ve cinsel açlığı, idealler ve ilkeler ileri sürerek gözden kaybettirmez. Yaşamamışlığı ve hödüklüğü örten sulugözlülük ve yapmacık hassasiyet üretmez, bunları başkalarına bulaştırmaz; kısacası, yalana hayat hakkı tanımaz.”

“Can, Breton’un dediği gibi ‘sözcüğü köpürtmekle’, şiiri sözcükten fışkırtmakla, en uzak ve karşıt imgeleri çarpıştırmakla ya da yan yana getirmekle kalmıyor. Çağrışımsal olanaklarını sonuna kadar kullandığı ve kimi zaman ‘kelime oyunları’yla, cinaslarla bir başka yaşama kavuşturduğu sözcüğü, fiziksel olarak değişime de uğratıyor; hece ve harf düzenini altüst ediyor; bildiklerimize benzeyen ama bir bakıma yepyeni ve etkileyici sözcükler yaratıyor. Dilin ve sözcüğün bu biçimde kullanılması, kurulu düzenin taşıyıcısı ve koruyucusu olan belli bir söylemin yıkıma uğratılmasıdır ve şairin devrimci olabilmesi için, dilde ve deyişte kendi şiir devrimini gerçekleştirme zorunluluğunu hem ortaya koyar, hem de bu zorunluluğun nasıl aşıldığını gösterir.”[12]

Evet okurlar Can Yücel’in yalansız şiirini ve kişiliğini sevdiler. Onun şiirlerini kendisinden dinleyebilmek için Açıkhava Tiyatrosu’na 5 bin kişinin toplanması da bu sevginin bir başka göstergesiydi.[13]

Çünkü “Ben ömrümce muhalif yaşadım/ Devletçe de menfi bir TİP sayıldım/ Onun için kan grubum/ RH NEGATİF,” diyen O, tatlı sert bir şarap gibi yoğundu!

Hep menfi sayılmış, ömrü boyunca düzenle kan alıp vermemiş. Yaşamı boyunca gerçek bir muhalif duruş sergilemiş. Ne resmiyete ne de resmi ideolojiye hiç yüz vermemiş bir şair Can Yücel.

O, sanatı ve şiiri, ‘Kişinin dış baskıların hışmı karşısında kendi özünü hırpalattırmamak için, hatta yitirmemek için kullandığı bir savunma mekanizması, baskının, acının üstüne gidiş’ olarak nitelendirir.

Düzene ve sisteme karşı racon kesen bir öfkeli, insana karşı sevgi doluydu. Aşmıştı o duvarı: ‘bir gece sevgi duvarını aştık/ düştüğüm yer öyle açık seçik ki/ başucumda bir sen varsın bir de evren/ saymıyorum ölüp ölüp dirilttiklerimi/ yalnızlığım benim çoğul türkülerim/ ne kadar yalansız yaşarsak o kadar iyi” diyendi.[14]

“Bu dünyada tanık olduklarının dışında ‘Başka Türlü Bir Şey’ isteyen bir şairdi. Çünkü özümsemiş ve içselleştirilmişti ‘Başka türlü bir dünya mümkün’ü. Onun da raconu bu; haksızlığa ve sömürüye karşı düzenden öç alırcasına öfkeli bir direnişti.[15]

* * * * *

Ve “Serseri bir herifim, kevn-ü mekândan bana ne,/ Ezeli derbederim, hükm-i zamandan bana ne,/ Kendimi s..lemedim pir-ü cevandan bana ne,/ Bir mümessel ölümüm kâr-ü ziyandan bana ne,/ Kaniim hiçliğe âsâr-ı cihandan bana ne?” diyen Neyzen Tevfik…

O; “Çılgın ve Özgür”dü.[16]

Hem de “Kime sordumsa seni doğru cevap vermediler,/ Kimi alçak, kimi hırsız, kimi deyyus dediler./ Künyeni almak için partiye ettim telefon,/ Bizdeki kayda göre, şimdi o meb’us dediler,” diyebilecek kadar…

İnandığını, düşündüğünü karşısında kim olursa olsun dobra dobra konuşmaktan çekinmeyen Neyzen’in, dönemin valilerine, belediye başkanlarına, politikacılara ve doktorlarına yazdığı yergiler bugün de dilden dile dolaşır. Öte yandan, dünyada olup bitenler, ülke yönetimindeki yanlışlar, rüşvet, yolsuzluk, adaletsizlikler de fazlasıyla ilgilendirir “Kim demiş bizde demokratik idare yoktur,/ Ne demek, olmasa dışardan alırız!/ Sırr edip karne usulüyle o gümrük malını/ Karaborsaya verir, biz bize benzer kalırız,” diyen Neyzen Tevfik’i.

Yolsuzluk olayları üstüne yazdığı “Aldıkça al, daldıkça dal, çaldıkça çal,/ İstersen ver yüz arzuhâl; ne sorgu var ne sual,” taşlamasını da Ziya Paşa’nın beyitlerinden esinlenerek kaleme alır Neyzen.

Neyzen’in saraylarla çöplükler, bilgelikle sarhoşluk, müzikle akıl hastanesi arasında geçen karmaşık, o denli de renkli yaşamından; eserleri ve unutulmaz anekdotları ve yaşamı kaldı günümüze.[17]

Dostu Hakkı Süha Gezgin onun özgür ruhunu muhteşem bir benzetmeyle özetledi: “Çok kimse, hatta olgun gönüllü saydığımız insanlar bile onu belası çok bir sevgiliye benzetirler. Evet, Neyzen, yangın gibi pahalı bir ışıktır. Fakat bu aydınlıkta seyredilen öyle harikalar var ki insanı fedakâr olmaya sürükler. Onun hiddeti başka türlü güzel, bedduası, bühtanı, küfrü, hicvi başka türlü güzeldir. Şimşeğe niye göz kamaştırıyor diye kızılır mı? Ateşi okşamak isteyenler, avuçlarına tahammülün sırlı eldivenlerini giyer, ruhlarını velilerin sabrıyla zırhlarlar. Neyzen de şimşek gibi, ateş gibidir. Ham ruhla ona yaklaşılmazdı.”[18]

Özetin özeti “Neyzen, bu toprakların görüp görebileceği en kural tanımaz anarşisti, hatta anarşistlerin üstadı azamıdır. Ne protokol takar ne adabı-muaşeret. Girdiği her ortama kendi kurallarını kabul ettiren Neyzen, hem entelijansiyanın hem de berduşların sevgilisi olmayı başarabilmiş nadide bir kişilikti.

Bir dörtlüğünde ‘Hayat üç buçukla dört arasındadır/ Ya üç buçuk atarsın ya da dört dörtlük yaşarsın’ demiştir amma ne üç buçuk atmıştır yüreği, ne de dört dörtlük yaşamıştır. Çevresinde ikbal sahibi o kadar dostu, yareni, himaye edeni varken üstat, ‘Ben bu dünyanın devr-i devranını, izzet-i ikramını s.....m’ diyerek tercih ettiği yaşamı sürmüştü.”[19]

* * * * *

Sonra da “Haksızlığın envâını [türlüsünü] gördük... Bu mu kaanun?/ En gamlı sefâletlere düştük... Bu mu Devlet?/ Devletse de, kaanunsa da, artık yeter olsun;/ Artık yeter olsun bu denî [soysuz] zulm ü cehâlet,”  haykırışından geri adım atmadan istibdadın en koyusuyla cebelleşen Tevfik Fikret, 58 yaşında yaşama gözlerini yumdu.

“Evet, sabah olacaktır, sabah olur, geceler/ Tulû-i haşre kadar sürmez” mottosuyla istibdat’a karşı savaşan O, şair olduğu kadar bir düşünürdü, bir eğitimciydi ve bir ressamdı.

Onun Abdülhamit’in en karanlık istibdat dönemindeki aykırı dizelerinden/ yaşamından bugünlere... Hemen hemen hiçbir şeyin değişmediği bir zaman tünelindeyiz sanki...

Bunun için Tevfik Fikret’in, Süleyman Nazif’e iç döktüğü mektupta yazdığı satırlara göz atmak dahi yeter de, artar bile: 

“En samimi arkadaşlarımın arasında, sokağa çıplak çıkmış bir adam hissiyle titriyorum; herkesin vicdanı kapalı, örtülü; yalnız ben çıplak! Herkes zamanın sahte gösterişine bürünebiliyor; herkes namuslu geçinerek alçak yaşamanın kolayını buluyor; herkes bu rezil havayı nefes alabilmek için bir çare, bir büyü buluyor.

İşte namuslu kalem, namuslu matbuat, namuslu edep... O da öldü, o da çiğnendi. Gazetesine bir jurnal basmayanlar artık gazeteci sayılmıyor. Sonra içimizde o edepsizlikleri şirretliklerinden dolayı tebrike koşacak, ‘Bir gaza ettin ki hoşnut eyledin peygamberi!’ alkışlarıyla onların bu danışıklı dövüşlerini, namussuzluğun bu zaferini alkışlayacak namuslular da var!

Herkes diyor ki: Zaman haklıdır, akıllıdır, sen budalasın!

Allah aşkına siz öyle yapmayın, siz bari deyiniz ki: Sen budalasın; fakat zaman haklı, akıllı değildir.”[20]

Evet Tevfik Fikret, bunları  diyen bir özgürlük şairiydi.

İfade ve düşünce özgürlüklerini savunup; kadına şiddeti dizelerine taşıması yanında; kadınlar için hak ve eşitlikten yana çıkıyordu.

“Vatanım Yeryüzü, Milletim İnsanlık” haykırışıyla savaş karşıtı ve barış yanlısı hümanist fikirlere imza atıp; şeriat karşıtı aydınlanmacı kimliğiyle tanınıyordu.

Özetin özeti O “Büyük bir vicdandı”![21]

Sonra mı?

19 Ağustos 1915’teki cenaze töreni hakkında ise pek fazla bilgi yok. Törene 40-50 kişilik küçük bir grubun katıldığı, şairin Âşiyan’a, evinin bahçesine gömülme vasiyetine rağmen Eyüp’teki aile mezarlığına defnedildiği, cenaze namazının kılınmasının sorun yarattığı biliniyor.

Son yıllarını inzivada geçiren büyük bir muhalif, bir “Hürriyet Şairi” olarak anılıp; dürüstlüğü, haksızlıklara tahammül edememesiyle tanınan şairin ölümünün üzerinden yüz yıl geçmesine rağmen Tevfik Fikret, ismi bilinen, adı anılan nadir şairlerden.

Kolay mı? “Yolsuzluk” dendi mi akla hemen onun “Han-ı Yağma” şiiri ve “Yiyin efendiler yiyin” deyişi geliyor!

Aykırı dizelerin, şairlerin ölümsüzlüğü de işte tam da burada ve bunun içindir…

 

19 Kasım 2018 16:53:48, İstanbul.

 

N O T L A R

[*] Kaldıraç, No: 209, Aralık 2018…

[1] José Saramago, Filin Yolculuğu, Çev: Pınar Savaş, Turkuvaz Kitap, 3. Basım, 2011, s.15.

[2] “Nedim Gürsel: XXI. Yüzyılda Şiir Terk Edildi. Yerini Tüketilen Romanlar Aldı”… http://www.edebiyathaber.net/nedim-gursel-21-yuzyilda-siir-terk-edildi-yerini-tuketilen-romanlar-aldi/

[3] Nicolas Dutent, “Alain Badiou: Şiir Tümüyle İçimde Yaşıyor”, 21 Aralık 2017… http://sendika62.org/2017/12/alain-badiou-siir-tumuyle-icimde-yasiyor-nicolas-dutent-463061/

[4] Ömer Hayyam, Ömer Hayyam, Dörtlükler, Çev: Sabahattin Eyüboğlu, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., 2006.

[5] “Hayyam, edebiyat tarihindeki yerini Rubaiyat’ı (Dörtlükler) ile kazanmıştır. Bu durum onun büyük şairlerinden biri sayılmasını sağlamıştır. İran ile Doğu edebiyatında rubai türünün kurucusu sayılan Hayyam, sonraki yüzyıllarda dörtlükleriyle yalnız Doğu dünyasında değil, çeşitli dillere çevrilerek Batı edebiyatında da yaygınlaşıp ünlenmiştir. Dörtlüklerinin toplamı iki yüz kadardır.” (Adnan Özyalçıner, “Özgür Yaşamın Şairi: Ömer Hayyam”, Evrensel Pazar, 1 Haziran 2014, s.5.)

[6] Haşim Hüsrevşahi, “Bin Yıllık Şarap: Hayyam Şarkıları”, Evrensel Pazar, 1 Haziran 2014, s.6.

[7] Aydın Çubukçu, “Zehirli Bir Hançer ya da Şarap Buğulu Dizeler!”, Evrensel Pazar, 1 Haziran 2014, s.3.

[8] Muğla’nın Datça İlçesi’nde şair Can Yücel’in anıt mezarını balyozla parçalayan ve 4 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanan 72 yaşındaki T.K. ile yeğeni 22 yaşındaki Ş.K., kanıt yetersizliğinden beraat etti. (“Can Yücel’in Mezarını Parçalayanlara Beraat”, Birgün, 4 Temmuz 2013, s.3.)

[9] Ayşegül Dursun, “Öldükten Sonra Şiir Yazdırdılar”, Taraf, 19 Eylül 2013, s.17.

[10] Türey Köse, “Dikkat ‘Sahte’ Can Yücel!”, Cumhuriyet Pazar, No:1482, 17 Ağustos 2014, s.4.

[11] “PEN’den ‘Can’ Oyunu İçin Kınama Geldi”, Milliyet, 14 Mayıs 2015, s.6.

[12] Selahattin Hilav, Edebiyat Yazıları, Yapı Kredi Yay., s.150-159.

[13] Turgay Fişekçi, “Hayatı Boyunca Muhalif...”, Cumhuriyet, 16 Ağustos 2014, s.14.

[14] A. Hicri İzgören, “Asi ve Şarabi”, Yeni Yaşam, 8 Ağustos 2018, s.13.

[15] A. Hicri İzgören, “Asi ve Şarabi”, Özgür Gündem, 11 Ağustos 2016, s.15.

[16] Mine G. Kırıkkanat, “Çılgın ve Özgür”, Cumhuriyet, 6 Ağustos 2014, s.13.

[17] Turgay Olcayto, “Neyzen Tevfik”, Evrensel, 29 Ocak 2013, s.13.

[18] Karin Karakaşlı, “En Dolu Boşluk: Hiç”, Radikal İki, 31 Mart 2013, s.11.

[19] Miyase İlknur, “Ne İyi Ettin de Doğdun Be Neyzen!”, Cumhuriyet Pazar, No:1409, 24 Mart 2013, s.4.

[20] Nilgün Cerrahoğlu, “Elbet Sabah Olacaktır”, Cumhuriyet, 10 Haziran 2012, s.13.

[21] “Haydar Ergülen: Yalnızlığın Hürriyetini Korudu”, Cumhuriyet, 19 Ağustos 2015, s.17.

 

21.01.2019 (Temel Demirer)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

TRAJİK AFGANİSTAN DERS(LER)İ

İNSAN(LIK)I YAZMAK HÂL(LER)İ

‘ATEŞTEN YAŞAMLAR’IN, DÜŞLERİN ROMANI

“EHLİLEŞTİRİLEMEYEN” TİYATRO(CU)NUN GEREKLİLİĞİ

ŞİİR İNCE İŞTİR; KALIN KAFALARA TESİR ETMEZ!

NURHAK AYAKTAYKEN “ÖLDÜ MÜ DENİR ONLARA”?!

HAKLAR(IMIZ) İÇİN DEVLETE KARŞI ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ

MADIMAK’TA YAKILIP YIKILAN HEPİMİZDİK

SEVDİĞİ RENK MAVİ; TUTKUSU DA AŞK VE DEVRİMDİ

HAKLAR(IMIZ) İÇİN DEVLETE KARŞI ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ

FUTBOL FELAKETİ

MAFYASIZ KAPİTALİZM OL(A)MAZ

BUGÜNDE ‘68/ ‘71’İ ANLAMAK

1830’DAN 1871’E -AVRUPA’DA- SINIF SAVAŞLARI

GENÇLİK(İM)DEN KALAN(LAR) FİKRET İLE TİMUR

NEFRETİN, AYRIMIN BOY HEDEFİ: ÖTEKİLEŞTİRİLEN ALEVÎ(LER)

İKTİSADÎ ÇÖKÜŞ, BEŞERÎ ÇÖZÜLME

1 MAYIS’A GİDERKEN

ANIN YAZARI: ADALET AĞAOĞLU

KARDEŞİM(İZ)İN “DAVA”SI (MI?)![*]

SAHNE (DURUŞU) PERFORMANSININ POLİTİKASI

YEDİ NOKTA YA DA YETER ARTIK

YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ

ÇİN DEYİNCE...

KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]

ÖZGÜRLÜK YERKÜREYİ KURTARIP, GÜZELLEŞTİRME UMUDU VE İRADESİDİR

KAHVERENGİ TONLU COVİD-19 GÜNLERİNDE (C)EZAEVLERİ

“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE

ANILAR, SESLER, ŞARKILAR

ÖZGÜR İFADE “HAZIR OL”DA DUR(A)MAZ

MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER

DEDE EFENDİ’Lİ, İTRÎ’Lİ, LİMONCİYAN’LI KLASİK MÛSİKÎ

EKONOMİK VAZİYET(İMİZ) İLE BEŞERİ TABLO(MUZ)[1]

“ADINI SİZ KOYUN” 3

“ADINI SİZ KOYUN” 2

“ADINI SİZ KOYUN”

“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA

İSYAN SANCAĞINI YÜKSELTENLERİN KUŞAĞINDANDIR GENÇLİK

ÖRNEKLERİYLE -OLMASI GEREKEN- AYKIRI[*]

YAPITLARIYLA HAFIZALARDAN SİLİN(E)MEYEN AGNÈS VARDA

“ŞİMDİLERDE KARAMSARLIĞI DAHA İYİ ZAMANLARA BIRAKALIM”

GOMİDAS’LI HALK MÜZİĞİ(MİZ)

ŞAİRLER GALERİSİ

RUMLARA DAİR TARİH (B)İLGİSİ

GEÇMİŞTEN (BUGÜNDEKİ) GELECEĞE

IRKÇILIK/ FAŞİZM SUÇU

COVID-19 GÜNLERİNDE SORU(N)LAR, SORUMLUKLAR

V. İ. LENİN VE EKİM DEVRİMİ

HÂLÂ ONLARLAYIZ; ONLARDANIZ

“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM

AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU

VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN

SORU(N)LAR, YANIT(SIZLIK)LAR

TRUMP KÂBUSU VE EMPERYALİST ABD

DOĞAN HIZLAN VESİLESİYLE ELEŞTİRİ VE YAZMAK ÜSTÜNE

BİR “İZMİRKOLİK”İN SERÜVENİ

TÜRKÜLER(İMİZ) VE BİZ

HAYALLERİMİZİ EMZİREN YAZMAK EYLEMİ

LAİKLİK ZARURETTİR

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR ( 2 )

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR

DOĞAN GÜNÜN OZANLARI

SURUÇ’UN 33’LERİ VE ONLARIN ÇAĞDAŞ AYDIN’I

ARKADAŞ(IMIZ) Z. ÖZGER

“DİNEN BİR FIRTINA”YI ANLA(T)MAK

“MODAYI BİLİP DE ONA KAPILMAYAN”DI AHMET OKTAY

ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR

PINAR YOLDAŞA KALKAN ELLER KIRILIR

BİR SEVDADIR TİYATRO

ÖMER ŞERİF’İN OYUNCULUĞU

2020’NİN 18 MAYIS’INDA ONA DAİR

YER İLE GÖK ARASINDAKİ UYUM: KLASİK MÜZİK

6 MAYIS HAKİKÂTİ ÖLÜMSÜZDÜR

ÖLÜM ORUCUNUN 320. GÜNÜNDE İBRAHİM GÖKÇEK İÇİN

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020 ( 2 )

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020

ÖĞRENCİSİ OLDUĞUM ‘İNSANCIL’A DAİR

BUGÜNÜ VE SONRASI İLE COVID-19

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR ( 2 )

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR

UNUTAMADIĞIM FİLM(LER), YÖNETMEN(LER), OYUNCU(LAR

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ ( 2 )

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ

TARIM(IN) HÂL(LER)İ

KLASİK MÜZİĞİN FARKLI İKİLİSİ: MOZART İLE STRAUSS

AŞIKTI, “GARİP”Tİ, HALK DERVİŞİ NEŞET ERTAŞ

TARİH(İMİZ)E HAYRANLIKLA, MİNNETLE, SAYGIYLA

ÇOKSESLİ MÜZİĞİN DEVRİMCİ DEHASI BEETHOVEN

SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]

EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ! ( 2 )

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ!

KRİZ İLE GELEN(LER)

USTANIN KADİM DOSTU, YADİGÂRI BALABAN

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? ( 3 )

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? (2)

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR?

IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER ( 2 )

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ! ( 2 )

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ!

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ ( 2 )

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK) ( 2 )

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ ( 2)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ?!

HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL

AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR

KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL

33’LER İLE ÇAĞDAŞ’INDAN ÖĞRENDİKLERİM(İZ)[*]

ULUSLARARASI KAOSUN GELECEĞİ

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI ( 2)

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK ( 2 )

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK

KÖLELİĞE KARŞI MÜCADELENİN BİRLİĞİ İÇİN (YA DA “NE OLUYOR; NASIL; NE YAPMALI” MI?)

ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ

SÖZÜN MİLİTAN EYLEMİ; HAKİKÂTİN BEDELİ ÖDENMİŞ SÖZCÜSÜ

KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA

CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)

BAŞKALAŞANLARDAN DEĞİL, GELİŞENLERDENDİ GÜLRİZ SURURİ

KİTLE ÖRGÜTLERİ VE DEMOKRATİK İŞLERLİK

“SANAT UZUN, YAŞAM KISA”YDI MELİH CEVDET İÇİN

ZOR(UNLU) BİR MESELE: ALTERNATİF DEVRİMCİ-HALKÇI YEREL YÖNETİM

YAZDIĞINIZ YAŞAM YA DA SAFSATADIR!

HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)[2]

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)

MAYIS KIZILLIĞINDA ‘71 KOPUŞU VE KAYPAKKAYA

BUGÜN(ÜMÜZ)DE FAŞİZM(LER)

SİNEMANIN MÜSTESNA İSİM: METİN ERKSAN

İNSAN OLMAK ZORKEN, ‘İNSAN’DI ZEKİ ALASYA

ÖLÜMSÜZLÜK BAĞLAMLI KIZILDERE(MİZ)

SAİT FAİK’İN DÜŞ(ÜNCE)LERİ

İSYANA DÖNÜŞ(EME)YEN İTİRAZ VEYA MÜSLÜM GÜRSES HİKÂYESİ (Mİ?

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 3 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 2 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF ( 2 )

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ) 2

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ)

DİZELERİYLE REFİK DURBAŞ ÖYKÜSÜ

AFORİZMALARDAN BUGÜN(ÜMÜZ)E UYARILAR

‘KEL MAHMUT HOCA’ + ‘YAŞAR USTA’ + ‘TURŞUCU KAZIM’ + ‘AYYAŞ EMİN’Dİ O…

hatırlamiyorum-nakaratlarina-hatirlatalim

“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 3)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 2 )

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI

ABD EMPERYALİZMİ VE VENEZÜELLA 2019

ÇEŞİTLİ VECHELERİYLE BEŞERİ (EKONOMİ-POLİTİK) KRİZ

“BÜYÜK FOTOĞRAFÇI”NIN GERÇEĞİ VE DRAMI

KRİZ “İMKÂN, TEHDİT VE KARAR” BİLEŞKESİDİR

İNSANI İNSANLAŞTIRAN DEĞERLER: AŞK, SANAT, BAŞKALDIRI, MÜCADELE

HİÇLEŞTİRİLME KAYGISINDAN ÖFKEYE SARI YELEKLİLER

68 HAREKETİ, MAYIS(IMIZ), KAYPAKKAYA VE 1971

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM ( 2)

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM

NBC SİNEMASI (MI?)

DÖRT GÜNLÜK “Bİ ŞEY”

ISINMANIN ÖTESİNDE -YANIYOR!- YERKÜRE

YEŞİLÇAM’LI TÜRK(İYE) SİNEMASI

YAZMAK EYLEMİNE MÜNDEMİÇ NOTLAR

SANAT (VE TİYATRO) İLE HAYAT

EYYAMCI DEĞİL, HER DEVİRDE İNSANDI TARIK AKAN

YIKA YIKA YARATARAK YAZMAK

SIRILSIKLAM BİR ÂŞIK: BEDRİ RAHMİ

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR) ( devam)

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR)

ÖNCESİYLE 15-16 HAZİRAN’DAN BUGÜN(ÜMÜZ)E

HAKKÂRİ’DEKİ PARİS’Lİ: FERİT EDGÜ

TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I

KARL MARX İLE MARKSİZMİ

LATİN AMERİKA VE EDEBİYAT ve GRUP YORUM'la dayanışma videosunu

ÜTOPYALAR(IMIZ)IN TARİHSEL ZEMİNİ

TÜKETİLE(MEYE)N İNSAN(LIK

KAPİTALİST KENT(LEŞMEMİZ)İN HÂL-İ PÜR MELALİ

KRİZİN, SAVAŞIN, VAHŞETİN “YDD”Sİ

POLİTİK SİNEMA İHTİYACI BÜYÜRKEN

O SES PEŞİNDEN SÜRÜKLENEN YILDIZ KENTER

MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI

“DERİN AŞKLARIN, BAĞLILIKLARIN, HASRETLERİN, ŞEFKATİN ŞARKILARINI SÖYLEDİ” YILMAZ GÜNEY

DEVRİMCİ BİR DERVİŞ: OKTAY ETİMAN

İTİRAZ EDEN MÜLKSÜZLER İÇİNDİR LE GUIN

İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI

SAF IŞIĞIN, ŞEFFAF SİMGELERİN ŞAİRİ: TOMAS TRANSTRÖMER

KAPİTALİZM KİRLİDİR, KİRLETİR

HRANT’IN KOLEKTİF KATLİNİN ANATOMİSİ

OHAL’(LERİN)İN EKONOMİ-POLİTİK DÖKÜMÜ

ŞİMDİLERDE ŞİİRE DAHA ÇOK MUHTACIZ GİRİZGÂHI

İSYANCI ŞEYH BEDREDDİN GERÇEĞİ

ORTADOĞU SARMALI VE T.“C”

DÜŞÜN(ECEĞİZ), YAZ(ACAĞIZ), KONUŞ(ACAĞIZ), SUSMA(YACAĞIZ)![

FAŞİZM(LER)İN GÜNCELLİĞİ VE IRKÇILIK

AŞK -İNSAN(LIK)A DAİR- HER ŞEYDİR![

EKİM DEVRİMİ İLE TARTIŞMALI “TARTIŞMALAR”I

GÜNCELDEN TARİHSELE İŞÇİ SINIFI

KAPİTALİST İKTİDARIN EĞİTİM(SİZLİĞ)İ VE COĞRAFYAMIZ

YENİ(DEN) ‘68’İ ANIMSA(YALIM)

AN-KARA’DA BİR KIPKIRMIZI CUMARTESİ

GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI

BOYACI HALİL’İN MÜŞFİK KENTER’İ

EMPERYALİST YERKÜREDE BARIŞ (YALANI) VE SAVAŞ (GERÇEĞİ )

SİNEMA VE YÖNETMEN(LER)

PARİS KOMÜNÜ(MÜZ) HÂLÂ GÜNCEL

KAPİTALİZM VE TARIM(IMIZ)

“DUYARLILIĞIN İNCELİĞİN ESENLİĞİN YAZARI”: OKTAY AKBAL

KAPİTALİZMİN YARATTIĞI TABLO MU DEDİNİZ?

ÖĞRENCİ HAREKETİNİN TOPLUMSAL MÜCADELEDEKİ YERİ VE ROLÜ

HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU

ADALETSİZLİK KARŞISINDA DEVRİMCİ SANATIN KONUMU VE İŞLEVİ

KATLEDİLDİĞİMİZ SURUÇ’LA ÇOĞALDIK

ŞİİRE KOÇAKLAMA

ÖZGÜRLÜĞE MUHTAÇ VE MAHKÛMUZ!

AYDIN/ ENTELEKTÜEL MESELESİNE DAİR

ŞİİR GİBİYDİ JOHN BERGER

SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN

YAZMAYI YAZMAK YAPAN

BAHAR(LAR)IN HALKI: ROMANLAR

ESKİ(MEYEN) SESLER, TINILAR

ORHAN KEMAL: USTADIR, YERİ AYRIDIR, MÜHİMDİR

“CULPA VACARE MAXIMUM EST SOLATIUM”

UNUTUL(A)MAZLAR YA DA HATIRLAYIN ONLARI

FİRARİ YAŞAM(IN)IN YAZMAK EYLEMİ

15’LER DAİR: GEÇM(EM)İŞ BUGÜNÜ(MÜZÜ)N ÖNSÖZÜDÜR !

SATIRLARDA AKAN YAŞAMIN BİLGELİĞİ

İNKÂRA ORTAK OLMA(K)!

“EVET”(İN EKONOMİSİN)E HAYIR!

ALAYINA İSYAN: “EVET”İN REFERANDUMU’NDA “HAYIR”![

“ÖZGÜRLEŞME DİLDE BAŞLAR”[

İNSAN(LIK), ONA İNANAN ŞAİR(LER)İN ŞİİR(LERİN)E MUHTAÇ

ALAYINA İSYAN, HEPSİNE “HAYIR”![

EKİM’İN 100. YILINDA KAVRAMLAR, GERÇEKLER

ZULA(NIZ)DAKİ ŞİİR, MAVZER(İNİZ)DEKİ MERMİ GİBİDİR

İKTİDAR, EĞİTİM, ÜNİVERSİTELER VE GENÇLİK

AKP’NİN -KAPİTALİZM PATENTLİ- ÇEVRE PRATİĞİ

“TEKÇİLİK” GÜZERGÂHINDA NEYİ, NASIL YAPMALI?

KÖTÜLÜK(LER) TABLOSU MU? “PANTE REI”![

ŞEYH BEDREDDİN: “SÖZÜ, BAKIŞI, SOLUĞU ARAMIZDAN ÇIKIP GELECEKTİR

UMUDU -TÜKETMEDEN- ÇOĞALTANDI SENNUR SEZER

“KIRIK MOZAİK”(İMİZ)İN PARÇASI SÜRYANÎLER

ORTADOĞU: BÜYÜK FOTOĞRAF İLE “KÜÇÜK” AYRINTI(LAR)

“İNSANLIK HÂLİ”NİN TERCÜMANI: FRANZ KAFKA

RESİM “SÜS” YA DA “AKSESUAR” DEĞİLDİR, OLAMAZ!

FUTBOL: GERÇEK VE BAĞINTILARIYLA TARTIŞALIM MI, TARTIŞMAYALIM MI?

EKİM’İN LENİN, LENİN’İN EKİM DESTANI

EGEMEN KLİKLER ARASI HESAPLAŞMA VEYA 15 TEMMUZ’UN ŞECERESİ[*]

SİYONİZM KARŞISINDA FİLİSTİN İLE ARAFAT’I[*]

ZEKÂ, YARATICILIK KADAR YÜREKLİLİKTİR KARİKATÜR(İST)[*]

BARIŞ (=HAYAT) İLE SAVAŞ (=ÖLÜM) HÂLİ[*]

TARTIŞILAN ASLÎ SORU(N) ÖZGÜRLÜKTÜR[*]

EGE MAVİSİNİN -HALİKARNAS- BALIKÇISI[*]

101. YAŞINDA AZİZ NESİN USTA[*]

68 BAŞKALDIRISI VE ÖĞRENCİ HAREKETİ[1]

“ÇORUMLU ‘BAUDELAİRE’PEREST”: SAİT MADEN[*]

KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]

HAYAT VE SANAT = GENÇLİK VE MÜCADELE[1]

GİDEN(LERİN) İKİ(SİN)DEN KALAN(LAR)[*]

BAŞYAPITI ‘GABO’NUN KENDİSİYDİ, HAYATIYDI[*]

YAZMAK EYLEMİNİN KADINLARI[*]

MİLLİYETÇİLİK VİRÜSÜ VE FUTBOL[*]

ANAYASA, BAŞKANLIK SİSTEMİ VE LAİKLİK[*]

33’LER SURUÇ’TUR; BİZ 33’LERİZ![*]

SYRIZA: NEYDİ? N’OLDU?![*]

“GEZİ”(/HAZİRAN) SANATI[*]

YENİDEN -VE BİR KEZ DAHA- FAŞİZM[*]

TÜRK(İYE) PATENTLİ PANOPTİKON HÂLİ[1]

ÇÖZÜLME, PARÇALANMA VE KUTUPLAŞMA GÜZERGÂHINDA[*]

DİK DURAN NİKBİNLİK: SABAHATTİN ALİ[*]

AŞKLARIN, KAVGALARIN, BARUT KOKAN DİZELERİN ŞAİRİ: HASAN HÜSEYİN[*]

SOYKIRIMDAN SÜRGÜNE ÇERKESLER[*]

44 YIL SONRA ONLAR YANİ SONSUZLAR[*]

AŞK, TRAVMA, TOPLUMSAL İNŞA VEYA DEVRİM, KAPİTALİZM, SOSYALİZM[1]

PEKİYİ YA İSYANCI KAZIM’DAN SONRA BİZ?![*]

TARİHSELDEN GÜNCELE İBRAHİM KAYPAKKAYA[1]

HAYATI ÖRGÜTLEYEN AŞKINLIKTIR SANAT (İLE TİYATRO)[*]

KAPİTALİZMİN “ÇEVRE”Sİ YA DA EKOLOJİK KÂBUS![1]

BUGÜN(ÜMÜZ)DE ENTELEKTÜEL, EĞİTİM, AKADEMİ[*]

MÜLKİYET, İKTİDAR, DEVLET (=DEMOKRASİ) VE…[1]

RADİKAL SOSYALİZM HÂLÂ GÜNCEL!

2015 1 MAYIS’INDAN 2016’YA YİNE, YENİDEN, ISRARLA TAKSİM!

KIZILDERE TARİHİ(MİZ) HEPİMİZİNDİR[1]

KÜLTÜREL YOZLAŞMA KARŞISINDA DEVRİMCİ SANAT[1]

KOMÜN’DEN EKİM’E ESKİ(MEYEN) SOSYALİZM

YALNIZLIĞIN ÇOĞUL SENFONİSİ: SAİT FAİK ABASIYANIK[*]

SAVAŞIN BATI CEPHESİNİN SORU(N)LARI İLE “DOĞU”[*]

ORTADOĞUDA T.CNİN HÂLİ VE ROJAVA

SANATIN SINIFI VEYA SANAT SİYASAL VE SINIFSALDIR

ORTADOĞUNUN KANAYAN YARASI FİLİSTİN

VERİLERİYLE DEMOKRASİ (MÜCADELESİ) VE DÜZEN(SİZLİK) ÜZERİNE

FAİLİ MEÇHUL -OLMAYAN- KAYIP(LAR)

80'Lİ YILLAR = İNSAN(SIZLIK) + UMUT(SUZLUK) + EYLEM(SİZLİK)

ERMENİLERİN BUGÜNÜ=HRANT+KAMP ARMEN

KÜRTLER VE ORTADOĞU

chavez venezüella'sında ne(ler)oluyor? bolívarcı halkçılık mı, sosyalizm mı