İran Soğanı

Cesur Gürsel

İran Soğanı

Soğan kuru(!), dolar kurunu geçince ithal soğan gündeme gelmişti. Sadece gündeme gelmekle de kalmadı ve İran’dan soğan ithalatı yaptık. Hatta şuan raflardaki yerini aldı. Evet, hemen her yemekte ve salatalarda dahi kullanılan, saksıya bile eksek üretebileceğimiz soğanı komşu ülkeden ithal ettik. Bu durum soğanın ateşini bir nebze olsun düşürecektir ama sorunu uzun vadede tedavi eder mi? Gelin hep birlikte bakalım;

Büyüklerimiz anlatır: Bir zamanlar Türkiye Cumhuriyeti olarak domates, biber, patlıcan v.b. üreterek Rusya’ya verdikten sonra karşılığında ülkemize İskenderun Demir Çelik Fabrikası başta olmak üzere onlarca fabrika yaptırarak hem çiftçiyi kalkındırmış, hem üretimi arttırmış, hem de onbinlerce insana iş imkanı sağlamıştık. Şimdi ise insanlar biraz ucuza domates, biber, patlıcan ve soğan almak için tanzim satış kuyruklarında saatlerce sıra bekliyor…

Peki biz tarımda neden bu noktaya geldik?

Üretimden neden vazgeçtik?

Kendi kendimize yeterken neden soğanda bile dışa bağımlı bir ülke olduk?

Aslında tüm bunlar sürpriz değildi. Nüfusumuzun 82 milyona dayanması, 4 milyon Suriyeli’nin ülkemize gelmesi ve dolar kurunun yükselmesi, hem üretimin tüketimi karşılamamasına sebep oldu hem de üretim  maliyetlerini o kadar arttırdı ki, soğanı dışardan almamız daha ucuza gelmeye başladı. Başta mazot ve gübre fiyatları olmak üzere her kalemde üretici zarar edince, zarar etmektense üretmemeyi tercih etti.

Hatırlarsınız geçtiğimiz aylarda yükselen soğan fiyatları için soğan depoları basılmıştı. Belki şaşıracaksınız ama bu depolarda soğandan başka bir şey bulunamadı... Halbuki olması gereken de buydu. Soğan zaten stoklanarak arz-talep oldukça piyasaya sürülür. Üstüne bir de soğanda hastalık çıkınca, geçen yıl 1-2 liraya yediğimiz soğanı, bu yıl 5-6 liradan almak zorunda kaldık. Yükte de ağır olunca elimizdeki 3 kuru soğana 5 lira para ödedik. Geçmişteki fiyatlarını bildiğimiz için ve alım gücümüz düştüğü için de bu durum zorumuza gitti.

Gerçi ben burada biraz akıllılık ettiğimi belirtmeliyim. Bu konuya daha sonraki yazılarımda daha detaylı girecek olsam da soğan ve patates stoklanarak uzun süre bozulmadan kaldığı için ben de kilo fiyatı 2 lirayken haldeki bir arkadaşımdan birer çuval almıştım. Çuvallar yarıya geldi ve halen sapa sağlam duruyor. Evimde onları tüketiyoruz. Ama herkes toptan almıyor. Ya da alamıyor.

Neyse ki şimdilik bu pahalı soğan sorununu geçici olarak İran soğanıyla hallettik. Ancak bu şekilde üretmeden, sadece tüketmeye devam edersek, birkaç ay içerisinde daha pahalı meyve sebze ürünleriyle karşılaşmamız hayal değil…

16.02.2019 (Cesur Gürsel)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR