Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

A. Mümtaz İdil

Asrın satranç maçı Erdoğan: Beyaz, Fethullah: Siyah

Stefan Zweig’in “Satranç” adlı uzun öyküsünü bilirsiniz. Sonradan bir gemi seyahatinde dünya şampiyonunu da yenecek kadar satrancını ilerleten eski mahkûm, bir hücrede kendi kendine oynayarak satranç öğrenir.

Hem siyah taşlar olmak zorundadır hem de beyaz taşlar. Başlarda ister istemez birini tutar, ama giderek her ikisini de tutmaya başlar ve çıldıracak düzeye gelir. Bir insanın kendi beynini ikiye bölüp de birinden birini ötekisinin karşısında yenilgiye uğratması çıldırmanın eşiğine gelmesi  demek.

Türkiye siyasetinde biz de tam bunu yaşıyoruz.

BEYAZ: ERDOĞAN, SİYAH: GÜLEN

Beyaz taşlar Recep Tayyip Erdoğan’da, siyah taşlar da Fethullah Gülen’de. Aralarındaki maç 17 Aralık 2015’ten önce başladı ve beyazlar olarak ilk hamleyi Recep Tayyip Erdoğan yaptı. Fethullah Gülen’in hamlesi de ardından geldi. İkisi de Ruy Lopez (İspanyol) açılışı yaptı. Bu hamleler yapılırken biz sıradan “halkın” hiçbir şeyden haberi yoktu elbette. Oyunun henüz başlarıydı ama tahtadaki gerginlik de tüm Türkiye’ye yansıyordu.

14 Eylül 2011’de Oslo görüşmeleri basına sızdırılınca Siyahlar tempo kazandı. Beyazın buna vereceği ciddi bir hamle yoktu. Ara hamle yaptı.

7 Şubat 2012’de Siyahlar daha da saldırganlaştı, MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ı ifadeye çağırdı. Durum Beyaz için sarpa sarar hale gelmişti. Tahtayı bulandırmaktan başka çaresi yoktu Erdoğan’ın.

Ardından 19 Ocak 2014’te MİT TIR’ları durduruldu, yükü kontrol edilmek istendi. Beyazlar bunu ucuz atlatmıştı, ama karşı hamlede hep gecikiyordu.

Ara hamleler, küçük rahatsızlık vermeler dışında Beyaz yalnızca savunmayla geçiştirmeye çalışıyordu kaosu. Beraberliğe razıydı, ama beraberlik bile çok uzak görünüyordu Beyaz için.

Erdoğan artık savunmadan çıkmak zorundaydı. Çıktı da... Karşı hamlelere başladı. Büyük bir Cemaat avcılığı başladı. Cadı avı bile bunun yanında zayıf kalırdı. McCharty nal toplardı...

BEYAZLAR TEMPO KAZANIYOR

Fethullah devam yolu olarak Morphy savunmasını kullandı ve Siyah Fili rahatsız etmek için “a” sütunundaki piyonunu bir öne sürdü. Bu, 17-25 Aralık sürecinin başlamasıydı. Artık geri dönülmez bir saldırı başlamıştı Siyahlar için.

İşte tüm Türkiye de o zaman öğrendi asrın satranç maçını...

Maç başlayalı çok olmuştu ve durum beyaz taşlar için tam anlamıyla içinden çıkılmaz hale gelmişti. Beyaz, yani Erdoğan, uzun uzun düşündükten sonra tahtadaki en iyi hamleyi buldu ve yaptı.

Buraya kadar bilinen şeylerdi.

Peki, bu oyunun sonu nasıl biter?

Zaten yazının asıl amacı da bunu çözebilmek. Aynı yöntemle, satranç tahtası üzerinde.

Oyunun gelişmesine bakıldığında, şimdilik Beyazlar üstün durumda görünüyor, ama Siyahların da beklenmedik hamlesinden dehşetli çekiniyor.

SİYAHIN BEKLENMEDİK HAMLESİ

Nitekim, en büyük saldırılarını Şah kanadına yaparken Beyaz, bir anda kendi Şah ve Vezir’ine doğrudan saldırıyla karşılaştı ve Türkiye 15 Temmuz darbe girişimini yaşadı. Beklenen bir saldırıydı Siyahların bu saldırısı, ama yine de savunmakta zorluk çekti Beyazlar.

Ama Fethullah oyunu terk etmedi. Hala elinde kalan birkaç piyonu sekizinci yataya getirip, kaybettiği taşları yeniden kazanmak umudunu taşıyor.

Bir bildiği var herhalde...

Beyaz, kendi alanında taşlarını ne kadar düzenlerse düzenlesin, altıncı ve yedinci karelere ulaşmış Siyah piyonlarla baş etmekte güçlük çekiyor. Piyonlar sürekli bir tehdit unsuru ve işin zor yanı, tüm piyonların birbirine benzemesi. Hangisinin daha tehlikeli olabileceğini Erdoğan kestiremiyor.

MAÇ NASIL BİTER?

Buraya kadar, Erdoğan-Fethullah arasındaki hayali bir satranç oyunundan söz ettik. Tahta üzerinde düşünüldüğünde, kuramsal olarak bir yanlışlık da yok. Ancak önemli olan bundan sonra ne olacağı. Buraya kadar sürdürülen “oyun teorisi” devam ettiğinde, kaçınılmaz son da karşımıza çıkar. Şimdilik Beyaz her anlamda tahtanın stratejik noktalarını ele geçirmiş durumda, ama satrançta “terk” denilen bir müessese de vardır. Siyahlar terk etmiyor, bir bildiği olsa gerek.

Kanımca, ortalıkta dolaşan ama renklerini belli etmeyen piyonlar devreye girecek. Bildiğiniz gibi sekizinci yatay sütuna ulaşan piyonlar Şah ve kendilerin dışında bir başka taşa dönüşebilirler. Siyahın tek umudu bu.

Ama oyunu Beyazın kazanacağı artık belli oldu. Siyah son hamlelerini yapacak ve belki de tahtayı alabildiğine karıştıracak, Beyazın kafasını bulandırmak isteyecek, artık çok geç.

En başta beraberliğe razı olan Beyaz, artık kesin galibiyete doğru gidiyor. Siyahın yapacağı taş fedaları oyunu kurtarmaz, ancak uzatır.

Terk etmeyecektir Fethullah, ama kaybettiğini biliyor.

İşin tuhafı ne biliyor musunuz?

Her ikisi de satranç bilmez.

28.09.2016 (A. Mümtaz İdil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR